مراحل انجام مقالات ISI و ISC در موسسه " مشاورین آماری فردا"
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
مراحل انجام پایان نامه در موسسه " مشاورین آماری فردا"
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
روش تحقیق و تحلیل آماری
درطول تاریخ بشر، انسان همیشه با پژوهش سروکار داشته است. آنچه بیش از همه چیز اهمیت پیدا میکند آنست که تحقیقی میتواند گره گشا باشدکه بر اساس اصول و موازین صحیح علمی صورت پذیرد.
جان دیویی معتقد است: "اولين مرحله تحقيق احساس وجود يک مشکل و چالش است؛ بهاين معنی که پژوهشگر در کار خويش با مانع يا مشکلی روبرو گرديده است که درحل آن ابهام يا ترديد دارد و نمیتواند در مقابل آن ساکت بماند."در این بخش مهمترین مباحث مربوط به روش تحقیق و تحلیل آماری در چندین سرفصل مهم و جامع برای پژوهشگران جمع آوری و طبقه بندی شده است.
از پروپوزال تا پایان نامه + مقاله ISI استخراجی از پایان نامه
مقاله ISI با توجه به موضوع مورد علاقه شما با استفاده از روش های آماری و محاسباتی به روز دنیا تضمینی چاپ خواهد شد.
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
این مطلب برای آن دسته از دانشجویانی که تازه در مقطع ارشد پذیرفته شده اند می تواند مفید به فایده باشد. در هر صورت دانشجویان یاد شده در این مقطع یک بار روش تحقیق را تجربه خواهند کرد بنابر این بهتر دیدیم توصیفی کوتاه از انواع روش های تحلیلی از روش تحقیق در پایان نامه های دانشجویی ارائه دهیم.
به طور کلی انواع روش های تحقیق به شکل زیر دسته بندی می شود:
جهت بررسی هر کدام از روش های یاد شده نیاز به یک کتاب برای هر کدام داریم. پیشنهاد می شود اگر برای تحقیق خود دنبال روشی هستید. به دنبال تحقیقات آماده بروید و ببینید مرتبط با گرایش شما دیگران در روش های تحقیق پروژه های خود از چه روش یا روش هایی بیشتر بهره برده اند شما نیز همان را الگوی خود سازید. به این ترتیب شما با روش های تحقیق در پایان نامه های دانشجویی آشنا خواهید شد.
فصل چهارم پایان نامه به خوبی انجام نخواهد شد اگر در انتخاب روش تحقیق به درستی عمل کنید. در کل اهمیت زیادی دارد اینکه شما قبل از انجام کارهای پایان نامه ای خود روشی که برای جمع آوری مطالب و داده های خود انتخاب کنید. اگر کار نرم افزاری قرار است صورت گیرد انتخاب نرم افزار مناسب با کار شما امیت دارد و شما بایستی بتوانید در بخش روش تحقیق در خصوص نرم افزار انتخابی توضیح دهید. می توان چنین عنوان کرد که انتخاب روش تحقیقی مناسب موجب نوآوری در پروژه انتخابی شما می شود.
توصیه می کنیم پیرامون انواع روش تحقیق مطالعه داشته باشید مانند روش همبستگی که خود به چند روش دیگر تقسیم می شود اگر رشته شما مدیریت است احتمال زیاد روش انتخابی توصیفی و نیز توصیفی – همبستگی خواهد بود چرا که اغلب پروژه های مدیریتی به بررسی روابط چند متغییر با یکدیگر می پردازند.
بحث تحلیل آماری داده های تحقیق از آن جهت اهمیت دارد که نتایج یک تحقیق را می رساند و اگر برآورد دقیقی از داده های خام تحقیق که در فازهای قبلی جمع آوری شده اند صورت نگیرد نتایج کاملا عکس آن چیزی خواهد بود که در نتیجه پیش بینی شده است و چه بسا اگر تحقیق یک کار کاربردی در نهادی باشد کل موارد زیر سوال خواهد رفت لذا در بحث تحلیلی خصوصا در پایان نامه ها معمولا اساتید عزیز حساسیت های ویژه ای دارند.
به دلیل عدم آشنایی اغلب دانشجویان با نرم افزارهای آماری ضعف در فصل تحلیل داده ها دیده می شود و نیاز است کلیه داده های خام به فردی باتجربه جهت تجزیه و تحلیل داده شود تا از نتیجه اطمینان حاصل شود.
در صورتی که شما یک پژوهشگر هستید و کار تحلیلی جزء پیش نیازهای کاری شما محسوب می شود؟ می توانید از آموزش های غیرحضوری رایج استفاده کنید تا در وقت و هزینه صرفه جویی کنید.
یکی دیگر از موارد اهمیت تحلیل آماری در پایان نامه ها وجود چندین روش تحلیلی در یک پایان نامه می باشد که مشاهده شده است در برخی از پروژه های پایانی موضوع به گونه ای بوده است که دانشجو مجبور به استفاده ا چندین روش تحلیلی جهت حصول نتیجه ایده آل بوده است.
با توجه به توضیحات ارائه شده واضح است که بخش یا فصل تحلیل داده در هر پایان نامه ای از اهمیت ویژه ای برخوردار است و نیاز است در کنار شما یک فرد مطلع به امر مربوطه حضوری فال داشته باشد که ما توصیه می کنیم از مشاوران با تجربه ما بهره مند شوید.
یکی از نرم افزارهای به قول معروف مد روز در ایران است که جهت تحلیل آماری از آن استفاده می کنند. محبوبیت اس پی اس اس به خاطر راحتی کار و درک آن توسط اشخاص مبتدی می باشد. این تعریف که “اس پی اس اس” نرم افزاري تخصصي مربوط به علم آمار مي باشد كه شهرتي جهاني دارد. به همین دلیل است.
آموزش های متعددی برای کار با اس پی اس اس در فضای اینترنت موجود است اما برای انجام فصول پایان نامه و تحلیل آماری پیچیده تنها یادگیری کافی نیست و حتما باید با آزمون و خطا اقدام به کسب تجربه نمایید.
نظر ما این است که اگر انتخاب شما اس پی اس اس است بهتر است در کنار یک فرد باتجربه تحلیل آماری خود را انجام دهید و پرسشنامه های خودتان را آنالیز کنید.
به طور خلاصه بايد اشاره كرد كه براي كار با اين نرم افزار، داشتن اطلاعات مربوط به علم آمار، و همچنين مهارت استفاده از كامپيوتر در حد آشنايي با سيستم عامل ويندوز و نرم افزار Excel مورد نیاز است.
قبل از آنکه به موضوع بحث این پست یعنی انجام فصل 4 پایان نامه بپردازیم ابتدا توصیفی داریم از فصل سوم پایان نامه که روش شناسی نامیده می شود. شما فارق از هر رشته و گرایشی که هستید در مقطع ارشد ابتدا پروپوزال را ارائه می دهید بعد از تصویب آن اقدام به تدوین پایان نامه می کنید. در پروپوزال معرفی کلی از روش تحقیق مورد استفاده مطالبی ذکر می کنید اما بحث جزئی در فصل سوم پایان نامه قبل از فصل 4 آن صورت می گیرد که درباره جزئیات روش مورد نظر باید مطالب کاملی قید شود.
بعد روش شناسی نوبت می رسد به فصل بعدی که در رشته های غیر حقوقی معمولا شامل جزیه و تحلیل آماری است در واقع داده های تحقیق هرچه که باشد در این فصل 4 پایان نامه مورد تحلیل قرار می گیرند در رشته های فنی داده های مرتبط با الگوریتم، الگو، و … مورد تحلیل قرار می گیر و در رشته های مدیریتی فصل 4 به قول معروف گل کار است و همه چیز به مهارت شما در تحلیل داده ها بستگی دارد تا بتوانید فصل بعدی را جمع کنید و نتایج درستی به دست آورید. در پایان فصل 4 نتایج کلی نیز معمولا قید می شود.
انجام كليه امور مربوط به پروژه هاي دانشگاهي، پروپوزال، مقالات و پايان نامه در حوزه ي علوم انساني، پذيرش و چاپ مقاله ISI و ISC ترجمه فارسي به انگليسي - انگليسي به فارسي در اسرع وقت و با بالاترين كيفيت
راه های ارتباطی با ما
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
موسسه علمی-تحقیقاتی " مدیریت آماری مدرن " در راستای جلب رضایت دانشجویان عزیز ارتباط مستقیم بین دانشجو و محقق ایجاد کرده تا دانشجویان در هر ساعت از روز بتوانند از مشاوره ی محقق در جهت انجام پایان نامه خود استفاده کرده و رضایت خاطر بیشتری داشته باشند.
راه های ارتباطی با ما
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
امروزه یکی از دلایل کندی پیشرفت کشورهای در حال توسعه مشکلات فروان آنها در زمینه مدیریت چه در سطح کلان و چه در سطح خرد می باشد. در واقع تامین نیازهای خدماتی, درمانی, فنی, تفریحی جامعه بدون وجود مدیران لایق که بالاترین کارآیی و بهره وری را داشته باشند, امکان پذیر نخواهد بود. برای همین هر کشور و جامعه ای برای چیره شده بر مشکلات سازمانی خود, پیش از هر چیز باید مساله آموزش صحیح و موثر مدیریت توجهی بنیادی داده شود. رشته مدیریت با توجه به سابقه نسبتاً مناسب در حال حاضر نتوانسته به دلیل مشکلات فروان در کشور عزیزمان به توسعه کشور کمک شایان توجهی را کرده باشد و ما در موسسه خود به دنبال کمک به آموزش و مشاوره در زمینه رشته مدیریت می باشیم که بتوانیم کمکی در راستای پیشبرد مسائل مدیریتی انجام داده باشیم.
تاریخچه رشته مدیریت
رشته مدیریت در ابتدا با گرایش امور اداری شروع به فعالیت کرد. این گرایش از قدیمی ترین گرایش های مدیریت است که کار خود را در سال 1333 به موجب عقد قرارداد بین دانشگاه تهران و دانشگاه کالیفرنیای جنوبی به منظور تربیت مدیران برای اداره سازمانهای دولتی و خصوصی، در دانشکده حقوق دانشگاه تهران با همکاری گروهی از اساتید آمریکایی آغاز کرد. سپس این رشته در مقاطع و گرایش های مختلف و در دانشگاههای گوناگون کشور گسترش یافته و همینک در غالب دانشگاههای دولتی، آزاد , غیر انتفاعی و پیام نور ارائه می گردد. لیست رشته های که در ایران در رشته مدیریت تدریس می شود به شرح ذیل می باشد.
بازاریابی, بیمه, سیاستگذاری(استراتژیک), بازاریابی بین الملل, مالی
مدیریت منابع انسانی، سیستم های اطلاعاتی, تحول, تشکیلات و روشها, سیستم های اطلاعاتی, مالی دولتی
استراتژیک, بازارایابی و صادرات, تولید و عملیات پیشرفته
نوآوری, استراتژی های توسعه صنعتی, انتقال تکنولوژی, سیاستهای تحقیق و توسعه, نظام کیفیت فراگیر, مدیریت منابع اطلاعاتی,
تحقیق در عملیات و تولید در عملیات
مدیریت بازاریابی، مدیریت سیاست گذاری بازرگانی، رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی
تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، رفتار سازمانی، مدیریت منابع انسانی، مدیریت تطبیقی و توسعه
مدیریت تولید و عملیات، تحقیق در عملیات
در تقسیم بندی جدید در سطح دکترا دیگر تعاریف گذشته از مدیریت و تقسیم بندی وجود ندارد و اکثر رشته ها به صورت جداگانه از مدیریت دولتی و بازرگانی و …… نام گذاری می شوند. همانند مدیریت رفتار سازمانی یا مدیریت بازاریابی بین الملل
رشتهای کاملاً کاربردی و البته منزوی و متاسفانه به باور بعضی غیر ضروری! زندگی یعنی نحوه درک و فهم ما از محیط و عکسالعمل و رفتار ما در برابر آن.
روانشناس به بررسی نحوه ادراک محیط توسط موجود زنده یعنی ما دانشآموزان از محیط خود و چگونگی رفتار ما در شرایط خاص می پردازد.گرچه موجود زنده شامل غیر انسان نیز میشود ولی هدف اصلی این رشته بررسی وضعیت انسان است.
تعریف: روانشناسی، علم کاربردی مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی بر اساس یافتههای علمی و تحقیق شده میباشد. رفتار به فعالیتها و اعمالی اشاره دارد که قابل مشاهده و قابل اندازه گیری میباشند، مانند صحبت کردن و راه رفتن، اما فرایندهای ذهنی به اعمال و فرایندهایی اشاره دارد که به صورت مستقیم قابل دیدن و درک کردن نیست و نمود آنها را میتوان در رفتار و دیگر فرایندها مشاهده کرد، مانند تفکر و یا هیجان و ترس. امروزه، روانشناسی از سنین خردسالی و نوجوانی گذشته و پا به مرحله جوانی و بزرگسالی گذاشته است و به درجهای از ثبات و استحكام رسیده است.
روانشناسی با در نظر گرفتن نیازهای طبیعی انسان و درك روح زمان ، به عنوان پرچمدار مطالعه پیچیدگیهای بشر امروز است. در یک تعریف ساختار شکن از روان شناسی، «روان شناسی عبارت از کشف دروغهایی است که به خود می گوییم و همچنین تعیین حد و مرز راست هاست» در این تعریف انسان موجودی است که نخست باید خود را فتح کند. در نتیجه صداقت تمام عیار با خود پایه روان شناسی است. این تعریف روان شناسی را با خود شناسی پیوند می زند.
گرایشها: روانشناسی رشته نسبتا جدیدی است که هنوز مراحل تکاملی را می گذراند. با وجودی که انجمن روان شناسی آمریکا تاکنون 53 زمینه مختلف روانشناسی را شناسایی کرده است، اما به دلیل تنوع رفتارهای انسانی، زمینه های تازه به طور مستمر در حال پدید آمدن هستند.
به دلیل آنکه روانشناسی با موضوعات دیگری از قبیل زیست شناسی، فلسفه، انسان شناسی و جامعه شناسی نیز ارتباط دارد، شاخه های جدید پژوهشی و کاربردی به طور مستمر در حال شکل گیری است.
برخی از رشته های روانشناسی هم اکنون کاملا جا افتاده اند و بسیاری از دانشگاه ها به ارائه دوره های آموزشی و مدرک دانشگاهی در آنها می پردازند. این رشته ها شامل موارد زیر است:
دپارتمان علوم روانشناسی موسسه "ایران فردا" متشکل از فارغ التحصیلان ارشد و دکتری این رشته در تمامی گرایش های فوق آمادگی خود را جهت کمک به دانشجویان این رشته جهت کارهای پژوهشی و تحقیقاتی را اعلام می دارد. امید است خدمات موسسه " MSM " یار بتواند رضایت پژوهشگران این رشته را فراهم آورد.
خدمات موسسه برای انتخاب موضوع در رشته های حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت :
خدمات موسسه برای نگارش و انجام پروپوزال در رشته های حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت :
خدمات موسسه برای نگارش و انجام فصول پنج گانه در رشته های حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت :
خدمات موسسه برای تحلیل داده های(فصل چهارم) رشته های حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت:
خدمات موسسه برای استخراج مقاله از پایان نامه، نگارش و پذیرش مقالات در رشته های حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت :
انجام پایان نامه و مقاله حسابداری توسط فارغ التحصیلان ارشد و دکتری دانشگاه های برتر ایران و دیگر کشورها
تغییرات سریع جامعه امروزی، حسابداری یا «زبان تجارت» را که در ثبت و تجزیه و تحلیل اطلاعات و تحلیل اطلاعات اساسی اقتصادی در مؤسسات مختلف مورد استفاده می باشد، بسیار پیچیده کرده است. تصمیم گیری صحیح و دقیق بر مبنای اطلاعات قابل اعتماد برای توزیع مطلوب ثروت و استفاده از منابع کمیاب ملی بسیار ضروری به نظر می رسد. بنابراین حسابداری نقش مهمی را در سیستم اقتصادی و اجتماعی هر جامعه ای ایفا می کند.
در دنیای متغیر بازرگانی و صنعتی، نقش حسابداری عملاً و به تدریج تکامل پیدا کرده است. و علاوه بر وظیفه کنترل که نتیجه بسیار طبیعی کار حسابداری است، در مؤسسات اقتصادی با برنامه ریزی بازرگانی و پیش بینی های اقتصادی نیز نقش مهمی را بر عهده گرفته است.
تعریف: حسابداری عبارتست از فن طبقه بندی، ثبت، خلاصه و تجزیه و تحلیل ارقام، در آمد و هزینه منطبق با نیازهای مؤسسه. به عبارت دیگر حسابداری عبارتست از ثبت و طبقه بندی و خلاصه كردن حسابها و اسناد مالی.
این رشته ركن اصلی نظام اطلاع رسانی مالی و اقتصادی هر جامعه به شمار می رود.
پاسخگویی در عرصه اقتصاد و در عرصه ی زمانی میسر است كه اطلاعات معتبر و شفاف در اختیار قرار گیرد حسابداران با تامین و ارزیابی اطلاعات مالی معتبر به تصمیم گیرندگان برای انتخاب و تصمیمات اقتصادی آگاهانه و استفاده بهینه از منابع، افزایش بهره وری كمك شایانی می كند.
دپارتمان حسابداری موسسه شریف یار متشکل از فارغ التحصیلان دانشگاه های برتر کشور در رشته حسابداری، بدین وسیله آمادگی خود جهت مشاوره و انجام پایان نامه ها و طرح های پژوهشی رشته حسابداری اعلام مینماید.
تماس با ما
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
دپارتمان حسابداری در موسسه "مشاورین فردا" با جلب همکاری دانشجویان و فارغ التحصیلان دوره دکتری در رشته های حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت آماده ارائه خدمات مختلف به دانشجویان کارشناسی ارشد و دکتری می باشد. از جمله ویژگیهای این دپارتمان، ارائه موضوعات جدید به همراه مقالات بیس از پایگاه های, Taylor and Frances, Science direct/ Elsevier Emerald Springer، تدوین پروپوزال با کیفیت مناسب،حمایت از دانشجو تا مرحله تصویب پروپوزال، انجام کلیه اصلاحات مصاحبه، نگارش فصول اول تا پنجم پایان نامه، تحلیل های آمار فصل چهارم و نگارش مقالات علمی پژوهشی، کنفرانسی، ISI، ISC می باشد.رشته حسابداری به طور کلی به سه گرایش اصلی حسابداری، حسابرسی و حسابداری مدیریت تقسیم بندی می شود.
در مورد توانایی این دپارتمان باید بگوییم که یکی از پرکار ترین دپارتمانهای موسسه بوده و با جلب رضایت کامل دانشجویان موجبات معرفی شفاهی خدمات این دپارتمان می شود. برای استفاده از هرگونه خدمات این دپارتمان با ما تماس بگیرید.
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
شاخه های مختلف علوم برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های مختلفی مانند روش های ذیل استفاده می نمایند:
الف) روش تحلیل محتوا
ب) روش تحلیل آماری
ج) روش تحلیل ریاضی
د) روش اقتصاد سنجی
ه) روش ارزشیابی اقتصادی
و) ...
تمرکز این نوشتار بر روش های تجزیه و تحلیل سیستمهای اقتصادی اجتماعی و بویژه روش های تحلیل آماری می باشد.
آمار علم طبقه بندی اطلاعات، علم تصميم گيری های علمی و منطقی، علم برنامه ريزي های دقيق و علم توصيف و بيان آن چيزي است که از مشاهدات می توان فهميد.
هدف ما آموزش درس آمار نیست زیرا اینگونه مطالب تخصصی را میتوان در مراجع مختلف یافت، هدف اصلی ما ارائه یک روش دستیابی سریع به بهترین روش آماری می باشد.
يكي از مشكلات عمومی در تحقبقات ميداني انتخاب روش تحلیل آماري مناسب و یا به عبارتی انتخاب آزمون آماری مناسب براي بررسي سوالات يا فرضيات تحقيق مي باشد.
در آزمون های آماری هدف تعیین این موضوع است که آیا داده های نمونه شواهد کافی برای رد یک حدس یا فرضیه را دارند یا خیر؟
انتخاب نادرست آزمون آماری موجب خدشه دار شدن نتایج تحقیق می شود.
دکتر غلامرضا جندقی استاد یار دانشگاه تهران در مقاله ای كاربرد انواع آزمون هاي آماري را با توجه به نوع داده ها و وبژگي هاي نمونه آماري و نوع تحليل نشان داده است که در این بخش به نکات کلیدی آن اشاره می شود:
قبل از انتخاب یک آزمون آماری بایستی به سوالات زیر پاسخ داد:
1- چه تعداد متغیر مورد بررسی قرار می گیرد؟
2- چند گروه مفایسه می شوند؟
3- آیا توزیع ویژگی مورد بررسی در جامعه نرمال است؟
4- آیا گروه های مورد بررسی مستقل هستند؟
5- سوال یا فرضیه تحقیق چیست؟
6- آیا داده ها پیوسته، رتبه ای و یا مقوله ای Categorical هستند؟
قبل از ادامه این مبحث لازم است مفهوم چند واژه آماری را یاد آور شوم که زیاد وقت گیر نیست.
1- جامعه آماری: به مجموعه كاملي از افراد يا اشياء يا اجزاء كه حداقل در يك صفت مورد علاقه مشترك باشند ،گفته می شود.
2- نمونه آماری: نمونه بخشي از يك جامعة آماری تحت بررسي است كه با روشي كه از پيش تعيين شده است انتخاب ميشود، به قسمي كه ميتوان از اين بخش، استنباطهايي دربارة كل جامعه بدست آورد.
3- پارامتر و آماره: پارامتر يك ويژگي جامعه است در حالي كه آماره يك ويژگي نمونه است. براي مثال ميانگين جامعه يك پارامتر است. حال اگر از جامعه نمونهگيري كنيم و ميانگين نمونه را بدست آوريم، اين ميانگين يك آماره است.
4- برآورد و آزمون فرض: برآوردیابی و آزمون فرض دو روشی هستند که برای استنباط درمورد پارامترهای مجهول دو جمعیت به کار می روند.
5- متغير: ويژگي يا خاصيت يک فرد، شئ و يا موقعيت است که شامل يک سری از مقادير با دسته بنديهای متناسب است. قد، وزن، گروه خونی و جنس نمونه هايي از متغير هستند. انواع متغير می تواند کمی و کیفی باشد.
6- داده های کمی مانند قد، وزن يا سن درجه بندی مي شوند و به همين دليل قابل اندازه گيری می باشند. داده های کمی نیز خود به دو دسته دیگر تقسیم می شوند:
الف: داده های فاصله ای (Interval data)
ب: داده های نسبتی (Ratio data)
7- داده های فاصله ای: به عنوان مثال داده هایی که متغیر IQ (ضریب هوشی) را در پنج نفر توصیف می کنند عبارتند از: 80، 110، 75، 97 و 117، چون این داده ها عدد هستند پس داده های ما کمی اند اما می دانیم که IQ نمی تواند صفر باشد و صفر در اینجا فقط مبنایی است تا سایر مقادیر IQ در فاصله ای منظم از صفر و یکدیگر قرار گیرند پس این داده ها فاصله ای اند.
8- داده های نسبتی: داده های نسبتی داده هایی هستند که با عدد نوشته می شوند اما صفر آنها واقعی است. اکثریت داده های کمی این گونه اند و حقیقتاً دارای صفر هستند. به عنوان مثال داده هایی که متغیر طول پاره خط بر حسب سانتی متر را توصیف می کنند عبارتند از: 20، 15، 35، 8 و 23، چون این داده ها عدد هستند پس داده های ما کمی اند و چون صفر در اینجا واقعاً وجود دارد این داده نسبتی تلقی می شوند.
9- داده های کيفی مانند جنس، گروه خونی يا مليت فقط دارای نوع هستند و قابل بيان با استفاده از واحد خاصی نيستند. داده های کیفی خود به دو دسته دیگر تقسیم می شوند:
الف: داده های اسمی (Nominal data)
ب: داده های رتبه ای (Ordinal data)
10- داده های رتبه ای Ordinal: مانند کیفیت درسی یک دانش آموز (ضعیف، متوسط و قوی) و یا رتبه بندی هتل ها ( یک ستاره، دو ستاره و ...)
11- داده های اسمی (nominal ) که مربوط به متغير يا خواص کيفی مانند جنس يا گروه خونی است و بيانگر عضويت در يک گروها category خاص می باشد. (داده مقوله ای)
12- متغیر تصادفی گسسته و پیوسته: به عنوان مثال تعداد تصادفات جادهاي در روز يك متغير تصادفي گسسته است ولی انتخاب يك نقطه به تصادف روي دايرهاي به مركز مبدأ مختصات و شعاع 3 يك متغير تصادفي پيوسته است.
13- گروه: یک متغیر می تواند به لحاظ بررسی یک ویژگی خاص در یک گروه و یا دو و یا بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. نکته 1: دو گروه می تواند وابسته و یا مستقل باشد. دو گروه وابسته است اگر ویژگی یک مجموعه افراد قبل و بعد از وقوع یک عامل سنجیده شود. مثلا میزان رضایت شغلی کارکنان قبل و بعد از پرداخت پاداش و همچنین اگر در مطالعات تجربی افراد از نظر برخی ویژگی ها در یک گروه با گروه دیگر همسان شود.
14- جامعه نرمال: جامعه ای است که از توزیع نرمال تبعیت می کند.
15- توزیع نرمال: یکی از مهمترین توزیع ها در نظریه احتمال است. و کاربردهای بسیاری در علوم دارد.
فرمول این توزیع بر حسب دو پارامتر امید ریاضی و واریانس بیان می شود. منحنی رفتار این تابع تا حد زیادی شبیه به زنگ های کلیسا می باشد. این منحنی دارای خواص بسیار جالبی است برای مثال نسبت به محور عمودی متقارن می باشد، نیمی از مساحت زیر منحنی بالای مقدار متوسط و نیمه دیگر در پایین مقدار متوسط قرار دارد و اینکه هرچه از طرفین به مرکز مختصات نزدیک می شویم احتمال وقوع بیشتر می شود.
سطح زیر منحنی نرمال برای مقادیر متفاوت مقدار میانگین و واریانس فراگیری این رفتار آنقدر زیاد است که دانشمندان اغلب برای مدل کردن متغیرهای تصادفی که با رفتار آنها آشنایی ندارند، از این تابع استفاده می کنند. به عنوان مثال در یک امتحان درسی نمرات دانش آموزان اغلب اطراف میانگین بیشتر می باشد و هر چه به سمت نمرات بالا یا پایین پیش برویم تعداد افرادی که این نمرات را گرفته اند کمتر می شود. این رفتار را بسهولت می توان با یک توزیع نرمال مدل کرد.
اگر یک توزیع نرمال باشد مطابق قضیه چی بی شف 26.68 % مشاهدات در فاصله میانگین، مثبت و منفی یک انحراف معیار قرار دارد. و 44.95 % مشاهدات در فاصله میانگین، مثبت و منفی دو انحراف معیار قرار دارد. و 73.99 % مشاهدات در فاصله میانگین، مثبت و منفی سه انحراف معیار قرار دارد.
16- آزمون پارامتریک: آزمون هاي پارامتريک، آزمون هاي هستند که توان آماري بالا و قدرت پرداختن به داده هاي جمع آوري شده در طرح هاي پيچيده را دارند. در این آزمون ها داده ها توزيع نرمال دارند. (مانند آزمون تی).
17- آزمون هاي غيرپارامتري: آزمون هائی مي باشند که داده ها توزیع غیر نرمال داشته و در مقايسه با آزمون های پارامتري از توان تشخیصی کمتري برخوردارند. (مانند آزمون من – ویتنی و آزمون کروسکال و والیس)
حال به کمک جدول زیر براحتی می توانید یکی از 24 آزمون مورد نظر خود را انتخاب کنید:
| هدف | داده کمی و دارای توزیع نرمال | داده رتبه ای و یا داده کمی غیر نرمال | داده های کیفی اسمی Categorical |
| توصیف یک گروه | آزمون میانگین و انحراف معیار | آزمون میانه | آزمون نسبت |
| مقایسه یک گروه با یک مقدار فرضی | آزمون یک نمونه ای | آزمون ویلکاکسون | آزمون خی – دو یا آزمون دو جمله ای |
| مقابسه دو گروه مستقل | آزمون برای نمونه های مستقل | آزمون من - ویتنی | آزمون دقیق فیشر ( آزمون خی دو برای نمونه های بزرگ) |
| مقایسه دو گروه وابسته | آزمون زوجی | آزمون کروسکال | آزمون مک - نار |
| مقایسه سه گروه یا بیشتر (مستقل) | آزمون آنالیز واریانس یک راهه | آزمون والیس | آزمون خی - دو |
| مقایسه سه گروه یا بیشتر (وابسته) | آزمون آنالیز واریانس با اندازه های مکرر | آزمون فریدمن | آزمون کوکران |
| اندازه همبستگی بین دو متغیر | آزمون ضریب همبستگی پیرسون | آزمون ضریب همبستگی اسپرمن | آزمون ضریب توافق |
| پیش بینی یک متغیر بر اساس یک یا چند متغیر | آزمون رگرسیون ساده یا غیر خطی | آزمون رگرسیون نا پارامتریک | آزمون رگرسیون لجستیک |
در رویکردی دیگر بر مبنای تعداد متغیر، تعداد گروه و نرمال بودن جامعه نیز می توان به الگوریتم آزمون آماری مورد نظر دست یافت:
یک متغیر:
| انتخاب آزمون آماری برای یک متغیر | یک متغیر در یک گروه | یک متغیر در دو گروه | یک متغیر در سه گروه یا بیشتر |
| متغیر نرمال | آزمون میانگین و انحراف معیار | آزمون تی | آزمون آنالیز واریانس ANOVA |
| متغیر غیر نرمال | آزمون نسبت (دو جمله ای) | آزمون خی -دو | آزمون ناپارامتریک |
دو متغیر
| انتخاب آزمون آماری برای دو متغیر | هر دو متغیر پیوسته هستند | یک متغیر پیوسته و دیگری گسسته است | هر دو متغیر مقوله ای هستند |
| - | آزمون همبستگی | آزمون آنالیز واریانس ANOVA | آزمون خی - دو |
سه متغیر و بیشتر:
| انتخاب آزمون آماری برای سه متغیر و بیشتر | یک گروه | دو گروه و بیشتر |
| - |
آنالیز کواریانس |
تحلیل ممیزی |
| - |
آنالیز واریانس با اندازه های مکرر |
آنالیز واریانس چند متغیره |
| - |
تحلیل عاملی و رگرسیون چند گانه |
- |
قابل ذکر است قبل از ورود به الگوریتم انتخاب آزمون آماری بهتر است به سوالات زیر پاسخ دهیم:
1- آیا اختلافی بین میانگین (نسبت) یک ویژگی در دو یا چند گروه وجود دارد؟
2- آیا دو متغیر ارتباط دارند؟
3- چگونه می توان یک متغیر را با استفاده از متغیر های دیگر پیش بینی کرد؟
4- چه چیزی می توان با استفاده از نمونه در مورد جامعه گفت؟
پس از انتخاب آزمون آماری مناسب حال می توان با هر یک از آزمون ها به صورت تخصصی برخورد کرد:
آزمون كي دو (خي دو يا مربع كاي)
اين آزمون از نوع ناپارامتري است و براي ارزيابي همقوارگي متغيرهاي اسمي به كار ميرود. اين آزمون تنها راه حل موجود براي آزمون همقوارگي در مورد متغيرهاي مقياس اسمي با بيش از دو مقوله است، بنابراين كاربرد خيلي زيادتري نسبت به آزمونهاي ديگر دارد. اين آزمون نسبت به حجم نمونه حساس است.
آزمون z - آزمون خطاي استاندارد ميانگين
اين آزمون براي ارزيابي ميزان همقوارگي يا يكسان بودن و يكسان نبودن (Goodness of fit) ميانگين نمونه اي و ميانگين جامعه به كار مي رود. اين آزمون مواقعي به كار مي رود كه مي خواهيم بدانيم آيا ميانگين برآورد شده نمونه اي با ميانگين جامعه جور مي آيد يا نه. اگر این تفاوت کم باشد، اين تفاوت معلول تغيير پذيري نمونه اي شناخته مي شود، ولي اگر زياد باشد نتيجه گرفته مي شود كه برآورد نمونه اي با پارامتر جامعه يكسان (همقواره) نيست. اين آزمون پارامتري است يعني استفاده از آن مشروط به آن است كه دو پارامتر جامعه كه میانگین و انحراف معیار معلوم باشند. همچنين براي آزمون متغيرهاي پيوسته (مقياس فاصله اي) كاربرد دارد. تعداد نمونه بزرگتر و يا مساوي 30 باشد و نيز توزيع متغير در جامعه نرمال باشد.
آزمون استيودنت t
اين آزمون براي ارزيابي ميزان همقوارگي يا يكسان بودن و نبودن ميانگين نمونه اي با ميانگين جامعه در حالتي به كار مي رود كه انحراف معيار جامعه مجهول باشد. چون توزيع t در مورد نمونه هاي كوچك (کمتر از 30) با استفاده از درجات آزادي تعديل ميشود، ميتوان از اين آزمون براي نمونه هاي بسيار كوچك استفاده نمود. همچنين اين آزمون مواقعي كه خطاي استاندارد جامعه نامعلوم و خطاي استاندارد نمونه معلوم باشد، كاربرد دارد.
براي به كاربردن اين آزمون، متغير مورد مطالعه بايد در مقياس فاصله اي باشد، شكل توزيع آن نرمال و تعداد نمونه کمتر از 30 باشد.
آزمون t در حالتهاي زير كاربرد دارد:
- مقايسه يك عدد فرضي با ميانگين جامعه نمونه
- مقايسه ميانگين دو جامعه
- مقايسه يك نسبت فرضي با يك نسبتي كه از نمونه بدست آمده
- مقايسه دو نسبت از دو جامعه
آزمون F
اين آزمون تعميم يافته آزمون t است و براي ارزيابي يكسان بودن يا يكسان نبودن دو جامعه و يا چند جامعه به كار برده ميشود. در اين آزمون واريانس كل جامعه به عوامل اوليه آن تجزيه ميشود. به همين دليل به آن آزمون آناليز واريانس (ANOVA) نيز ميگويند.
وقتي بخواهيم بجاي دو جامعه، همقوارگي چند جامعه را تواما با هم مقايسه نماييم از اين آزمون استفاده ميشود، چون مقايسه ميانگين هاي چند جامعه با آزمون t بسيار مشكل است. مقايسه ميانگين ها و همقوارگي چند جامعه بوسيله اين آزمون (F يا ANOVA) راحت تر از آزمون t امكان پذير است.
آزمون كوكران
آزمون كوكران تعميم يافته آزمون مك نمار است. اين آزمون براي مقايسه بيش از دو گروه كه وابسته باشند و مقياس آنها اسمي يا رتبه اي باشند به كار ميرود و همچون آزمون مك نمار، جوابها بايد دوتايي باشند.
براي آزمون تغييرات يك نمونه در زمان ها و يا موقعيت هاي مختلف (مثل آراء راي دهندگان قبل از انتخابات در زمانهاي مختلف) به كار ميرود. مقياس ميتواند اسمي يا رتبه اي باشد. به جاي چند سوال ميتوان يك سوال را در موقعيت هاي مختلف ارزيابي نمود. همه افراد بايد به همه سوالات پاسخ گفته باشند. چون پاسخ ها دو جوابي است، در بعضي از انواع تحقيقات ممكن است اطلاعات بدست آمده از دست برود و بهتر است از رتبه بندي استفاده كرد كه در اين صورت «آزمون ويلكاكسون» بهتر جوابگو خواهد بود.
در صورت كوچك بودن نمونه ها آزمون كوكران مناسب نيست و بهتر است از «آزمون فريد من» استفاده شود.
آزمون فريدمن
اين آزمون براي مقايسه چند گروه از نظر ميانگين رتبه هاي آنهاست و معلوم ميكند كه آيا اين گروه ها ميتوانند از يك جامعه باشند يا نه؟
مقياس در اين آزمون بايد حداقل رتبه اي باشد. اين آزمون متناظر غير پارامتري آزمون F است و معمولا در مقياس هاي رتبه اي به جاي F به كار ميرود و جانشين آن ميشود (چون در F بايد همگني واريانس ها وجود داشته باشد كه در مقياسهاي رتبه اي كمتر رعايت ميشود).
آزمون فريدمن براي تجريه واريانس دو طرفه (براي داده هاي غير پارامتري) از طريق رتبه بندي به كار ميرود و نيز براي مقايسه ميانگين رتبه بندي گروه هاي مختلف. تعداد افراد در نمونه ها بايد يكسان باشند كه اين از معايب اين آزمون است. نمونه ها بايد همگي جور شده باشند.
آزمون كالماگورف- اسميرانف
اين آزمون از نوع ناپارامتري است و براي ارزيابي همقوارگي متغيرهاي رتبه اي در دو نمونه (مستقل و يا غير مستقل) و يا همقوارگي توزيع يك نمونه با توزيعي كه براي جامعه فرض شده است، به كار ميرود (اسميرانف يك نمونه اي). اين آزمون در مواردي به كار ميرود كه متغيرها رتبه اي باشند و توزيع متغير رتبه اي را در جامعه بتوان مشخص نمود. اين آزمون از طريق مقايسه توزيع فراواني هاي نسبي مشاهده شده در نمونه با توزيع فراواني هاي نسبي جامعه انجام ميگيرد. اين آزمون ناپارامتري است و بدون توزيع است اما بايد توزيع متغير در جامعه براي هر يك از رتبه هاي مقياس رتبه اي در جامعه بطور نسبي در نظر گرفته شود كه آنرا نسبت مورد انتظار مي نامند.
آزمون كالماگورف- اسميرانف دو نمونه اي Two- Sample Kalmogorov- Smiranov Test
اين آزمون در مواقعي به كار ميرود كه دو نمونه داشته باشيم (با شرايط مربوط به اين آزمون كه قبلا گفته شد) و بخواهيم همقوارگي بين آن دو نمونه را با هم مقايسه كنيم.
آزمون كروسكال- واليس
اين آزمون متناظر غير پارامتري آزمون F است و همچون آزمون F ، موقعي به كار برده ميشود كه تعداد گروه ها بيش از 2 باشد. مقياس اندازه گيري در كروسكال واليس حداقل بايد ترتيبي باشد.
اين آزمون براي مقايسه ميانگين هاي بيش از 2 نمونه رتبه اي (و يا فاصله اي) بكار ميرود. فرضيات در اين آزمون بدون جهت است يعني فقط تفاوت را نشان ميدهد و جهت بزرگتر يا كوچكتر بودن گروه ها را از نظر ميانگين هايشان نشان نمي دهد. كارايي اين آزمون 95 درصد آزمون F است.
آزمون مك نمار
اين آزمون از آزمونهاي ناپارامتري است كه براي ارزيابي همانندي دو نمونه وابسته بر حسب متغير دو جوابي استفاده ميشود. متغيرها ميتوانند داراي مقياس هاي اسمي و يا رتبه اي باشند. اين آزمون در طرح هاي ماقبل و مابعد ميتواند مورد استفاده قرار گيرد (يك نمونه در دو موقعيت مختلف). اين آزمون مخصوصا براي سنجش ميزان تاثير عملكرد تدابير به كار ميرود.
ويژگي ها: اگر متغيرها اسمي باشند، اين آزمون بي بديل است اما اگر رتبه اي باشد ميتوان از آزمون t نيز استفاده كرد (در صورت وجود شرايط آزمون t) ، و يا آزمون ويلكاكسون استفاده نمود. از عيوب اين آزمون اين است كه جهت و اندازه تغييرات را محاسبه نميكند و فقط وجود تغييرات را در نمونه ها در نظر ميگيرد.
آزمون ميانه
اين آزمون همتاي ناپارامتري آزمون هاي t – Z – F است و وقتي دو يا چند گروه از ميان دو يا چند جامعه مستقل با توزيع هاي يكسان انتخاب شده اند به كار برده ميشود. در اين آزمون مقياس اندازه گيري ترتيبي است و بين داده ها نبايد همرتبه وجود داشته باشد. اين آزمون، هم براي گروه هاي مستقل و هم وابسته كاربرد دارد و لزومي ندارد كه حتما حجم گروه هاي نمونه با يكديگر برابر باشند.
آزمون تك نمونه اي دورها
اين آزمون مواقعي به كار ميرود كه توالي مقادير متغيرها را بخواهيم آزمون نماييم كه آيا تصادفي بوده و يا نه. در واقع آزمون كي دو و يا آزمون هاي ديگر كه در آنها توالي متغيرها بي اهميت است، در اين آزمون مهم و اصل انگاشته ميشود. به عبارت ديگر، براي اينكه بتوانيم در يك نمونه كه در آن رويدادهاي مختلف از طرف فرد و يا واحد آماري رخ داده است، آزمون نماييم كه آيا اين رويدادها تصادفي است يا نه، به كار برده ميشود. هيچ آزمون ديگري همچون اين آزمون نمي تواند توالي را مورد نظر قرار دهد. بنابراين براي اين منظور منحصر به فرد ميباشد.
آزمون علامت
اين آزمون از انواع آزمونهاي غير پارامتري است و هنگامي به كار برده ميشود كه نمونه هاي جفت، مورد نظر باشد (مثل زن و شوهر و يا خانه هاي فرد و زوج و . . . ). زيرا در اين آزمون يافتهها به صورت جفت جفت بررسي ميشوند و اندازه مقادير در آن بي اثر است و فقط علامت مثبت و منفي و يا در واقع جهت پاسخ ها و يا بيشتر و كمتر بودن پاسخ هاي جفتهاي گروه مورد تحقيق (نمونه آماري) در نظر گرفته ميشود.
هنگامي كه ارزشيابي متغير مورد مطالعه با روشهاي عادي قابل اندازه گيري نباشد و قضاوت در مورد نمونه هاي آماري (كه به صورت جفت ها هستند) فقط با علامت بيشتر (+) و كمتر (-) مورد نظر باشد ، از اين آزمون ميتوان استفاده كرد. شكل توزيع ميتواند نرمال و يا غير نرمال باشد و يا از يك جامعه و يا دو جامعه باشند (مستقل و يا وابسته). توزيع بايد پيوسته باشد. اين آزمون فقط تفاوت هاي زوجها را مورد بررسي قرار ميدهد و در صورت مساوي بودن نظرات هر زوج (مشابه بودن) آنها را از آزمون حذف ميكند. چون مقادير در اين آزمون نقشي ندارند، شدت و ضعف و اندازه بيشتر يا كمتر بودن نظرات پاسخگويان (جفت ها) در اين آزمون بي اثر است و در واقع نقص اين آزمون حساب ميشود.
آزمون تي هتلينگ (T)
آزمون T هتلينگ تعميم يافته t استيودنت است. در آزمون t يك نمونه اي، ميانگين يك صفت از يك نمونه، با يك عدد فرضي كه ميانگين آن صفت از جامعه فرض ميشد، مورد مقايسه قرار ميگرفت، اما در T هتلينگ K متغير (صفت) از آن جامعه (نمونه هاي جامعه) با k عدد فرضي، مورد مقايسه قرار ميگيرند. در واقع اين آزمون از نوع آزمونهاي چند متغيره است كه همقوارگي (Goodness of fit) را بين صفت هاي مختلف از جامعه بدست ميدهد. در T هتلينگ دو نمونه اي نيز همچون T استيودنت دو نمونه اي، مقايسه دو نمونه است اما در اين آزمون K صفت از يك جامعه (نمونه) با K صفت از جامعه ديگر (نمونه ديگر) مورد مقايسه قرار ميگيرد.
آزمون مان وايتني U
هر گاه دو نمونه مستقل از جامعه اي مفروض باشد و متغيرهاي آنها به صورت ترتيبي باشند، از اين آزمون استفاده ميشود. اين آزمون مشابه t استيودنت با دو نمونه مستقل است و آزمون ناپارامتري آن محسوب ميشود.
هرگاه شرايط استفاده از آزمونهاي پارامتري در متغيرها موجود نباشد، يعني متغيرها پيوسته و نرمال نباشند از اين آزمون استفاده ميشود. دو نمونه بايد مستقل بوده و هر دو كوچكتر از 10 مورد باشند. در صورت بزرگتر بودن از 10 مورد بايد از آماره هاي Z استفاده كرد (در محاسبات كامپيوتري، تبديل به Z به طور خودكار انجام ميشود). در اين آزمون شكل توزيع، پيش فرضي ندارد يعني ميتواند نرمال و يا غير نرمال باشد.
آزمون ويلكاكسون
اين آزمون از آزمونهاي ناپارامتري است كه براي ارزيابي همانندي دو نمونه وابسته با مقياس رتبه اي به كار ميرود. همچون آزمون مك نمار، اين آزمون نيز مناسب طرح هاي ماقبل و مابعد است (يك نمونه در دو موقعيت مختلف)، و يا دو نمونه كه از يك جامعه باشند. اين آزمون اندازه تفاوت ميان رتبه ها را در نظر ميگيرد بنابراين متغيرها ميتوانند داراي جوابهاي متفاوت و يا فاصله اي باشند. اين آزمون متناظر با آزمون t دو نمونه اي وابسته است و در صورت وجود نداشتن شرايط آزمون t جانشين خوبي براي آن است. نمونه هاي به كار برده شده در اين آزمون بايد نسبت به ساير صفت هايشان جور شده (جفت شده) باشند.
آزمون لون Levene
آزمون لون همگنی واریانس ها را در نمونه های متفاوت بررسی می نماید. به عبارتی فرض تساوی متغیر وابسته را برای گروه هائی که توسط عامل رسته ای تعیین شده اند، آزمون می کند و نسبت به اکثر آزمونها کمتر به فرض نرمال بودن وابسته بوده و در واقع به انحراف نرمال مقاوم است.
این آزمون در نظر می گیرد که واریانس جمعیت آماری در نمونه های مختلف برابر است. فرض صفر همگن بودن واریانس ها می باشد یعنی واریانس جمعیت ها با هم برابر است و اگر مقدار P-VALUE در اماره لون کمتر از 0.05 باشد تفاوت بدست آمده در واریانس نمونه بعید است که بر اساس روش نمونه گیری تصادفی رخ داده باشد. بنابراین فرض صفر که برابری واریانس ها می باشد رد می شود و به این نتیجه می رسیم که که بین واریانس ها در نمونه تفاوت وجود دارد.
ثبت، اخذ پذیرش و چاپ مقاله در ژورنالهای معتبر ISI در کوتاه مدت به صورت تضمینی و با کمترین هزینه، پذیرش مقالات آی اس آی از تهران و شهرستان ها. تماس همه روزه حتی در ایام تعطیل سال.
مزایای خدمات ما برای شما:
1- بررسی رایگان مقاله شما (از نظر ساختاری ، نگارشی و کیفی) جهت امکان سنجی چاپ مقاله در ژورنال های معتبر آی اس آی طی 24 ساعت.
2- تهیه مقاله انگلیسی با ترجمه تخصصی از مقاله فارسی شما (مقاله شما را مترجم متخصص به زبان انگلیسی برگردانده و از نظر ساختارهای زبان انگلیسی مخصوص ژورنالهای علمی مورد بررسی قرار می دهد)
3- ویرایش ، فرمت و سابمیت مقاله در ژورنالهای تخصصی و معتبر علمی ISI (بررسی دقیق و نقد مقاله از نظر شیوه تحقیق و روش نگارش مقالات علمی و همچنین انجام تغییرات ساختاری مختص هر ژورنال)
4- پیگیری وضعیت مقاله تا اکسپت نهایی و چاپ (انجام مکاتبات مربوط به ارسال مقاله و پاسخ به داوران) پذیرش مقالات از رشته های مختلف علوم انسانی ، فنی و مهندسی ، علوم پایه ، پزشکی و غیره.
* چاپ فوری و تضمینی مقالات آی اس آی در تمامی رشته ها از جمله پزشکی، فنی و مهندسی، کامپیوتر، عمران، صنایع، برق، کشاورزی، منابع آب، جنگلداری، دامپزشکی ، علوم انسانی و اقتصاد، مدیریت (بازرگانی، دولتی ، اجرایی ، صنعتی ، تکنولوژی و ...) ، حسابداری (حسابداری مالی، صنعتی، دولتی، مالیاتی، بودجه ای ، سیستم ها ، اجتماعی و بانکی) ، مهندسی صنایع (مدیریت سیستم و بهره وری ، سیستم های اقتصادی) ، آمار ، ریاضی کاربری ، برق (کنترل ، قدرت) ، علوم تربیتی ، تحقیقات آموزشی ، تربیت بدنی ، گرایشات مختلف حقوق ، روانشناسی (بالینی عمومی) ، علوم اجتماعی ، IT و مهندسی نرم افزار ، معماری ، مکانیک ، فیزیک و شیمی ، محیط زیست ، مهندسی مواد ، اقتصاد و دیگر رشته ها.
تا دریافت اکسپت نهایی و چاپ مقاله ، همراه شما خواهیم بود.
ارائه موضوع پایان نامه
مشاوره آماری پایان نامه
تمامی خدمات مشاوره پایان نامه و انجام پایان نامه در تمامی مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری ارایه می شوند.
مفهوم تحقیق
تحقیق همواره با یک سئوال آغاز شده و پاسخ آن از طریق مجموعه ای از روش های علمی، عملی و اجرایی بدست می آیند. به این سئوال در روش تحقیق، در اصطلاح مسئله گفته می شود.
تحقیق در واقع فرآیندی فعال، دشوار و سیستماتیک برای گردآوری داده ها و اطلاعات، تحلیل و ارزیابی آنها و در نهایت ارائه یافته ها و حقایق در قالب گزارش های کاربردی است.
تحقیقات بطور کلی به دو دسته تقسیم بندی می شوند:
۱- تحقیقات پایه
۲- تحقیقات کاربردی
تحقیقات پایه
تحقیقات پایه همان تحقیقات بنیادین یا خالص است که در اصل برای پاسخ به مسئله مشخصی اجرا نمی شود. تحقیقات پایه بیشتر جنبه یادگیری داشته و برای درک مبانی و اصول و یا افزایش سطح دانش فرد یا سازمان بکار می رود. تحقیقات پایه در ذات خود، گرایش و کاربردی در حوزه های اقتصادی و به ویژه مارکتینگ ندارد.
تحقیقات کاربردی
این دسته از تحقیقات در پی دستیابی به راهکار و راه حلی برای یک مسئله مشخص است. هدف از این دسته از تحقیقات صرفا ارتقاء دانش و آگاهی سازمان نیست و علاوه بر آن در صدد است تا راهکار و نتایج حاصل از تحقیق را برای برطرف کردن موانع سازمانی در حوزه های مورد بررسی و نیز بهره برداری تجاری و اقتصادی سازمان در اختیار مخاطبان خود قرار دهد.
این دسته از تحقیقات موضوع این دستورالعمل می باشد.
انواع تحقیقات کاربردی ار می توان در قالب دو دسته کلی به شرح زیر تقسیم بندی کرد:
۱- تحقیقات با راهکار محور : این دسته از تحقیقات در صدد یافتن راهکارهایی برای برطرف کردن مشکلات سازمان در خصوص مسئله خاصی است. برای مثال، چگونه می توان ارتباط درون سازمانی را در یک شرکت بهبود بخشید؟ این دسته از تحقیقات معمولا توسط واحدهای درون سازمانی یک سازمان انجام می شود.
۲- تحقیقات مسئله محور : این دسته از تحقیقات به مسائل مهمی که یک سازمان با آنها روبرو است می پردازد. این دسته از تحقیقات ممکن است توسط یک واحد درون سازمانی و یا یک موسسه تخصصی صورت پذیرد. این نوع تحقیقات با تکنیک های نوین حل مسئله سروکار داشته و نتایج حاصل از آن سازمان را در حوزه رقابت و توسعه یاری می نمایند. برای مثال، چگونه می توان سهم بازار محصولات شرکت را به میزان ۵% افزایش داده و یا راندمان تولید در بخش خاصی را به میزان ۲۰% افزایش داد؟
تفاوت میان تحقیقات بازار و تحقیقات مارکتینگ (بازاریابی)
افراد غیر حرفه ای معمولا تفاوت میان تحقیقات بازار و تحقیقات مارکتینگ را درک نمی کنند و این دو را یکسان می پندارند. این درحالی است که این دو نوع تحقیقات کاربردی دارای طبیعت، ماهیت و کاربردهای کاملا مجزایی از یکدیگر هستند. یک سازمان معمولا به هر دو این دسته از تحقیقات نیاز دارد.
تعریف تحقیقات بازار: تحقیقات بازار معمولا به مجموعه ای از تحقیقات گفته می شود که بر حوزه خاصی از بازار یا یک صنعت خاص تمرکز دارد. برای مثال، تحقیق در زمینه صنعت خوردو و شناسایی رقبای کلیدی در آن، پیشرفت های تکنولوژیک در این حوزه، فراوانی مدل های خودرو در شهرهای مختلف و یا میزان مصرف سوخت خودورها از جمله این دسته از تحقیقات محسوب می شود.
تحقیقات مارکتینگ (بازاریابی): این دسته از تحقیقات در خصوص فرصت ها یا مسائل خاص مرتبط با مارکتینگ تمرکز داشته و به تعریف، گردآوری، ارزیابی و تحلیل دقیق داده ها و اطلاعات، مزایای و معایب آن برای سازمان و یا فرصت ها و تهدیدات خاص آن برای سازمان تمرکز دارد. تحقیقات مارکتینگ در مقایسه با تحقیقات بازار ساختار و روش های سیستماتیک تری داشته و در پی یافتن ریشه های درون سازمانی و برون سازمانی نقاط قوت، نقاط ضعف و مزایای رقابتی یک سازمان است. برای مثال، تحقیق در خصوص نحوه افزایش سودآوری یک محصول، یا افزایش درآمد سازمان از یک بخش بندی خاص از بازار از جمله این دسته از تحقیقات هستند.
تحقیقات بازار
هدف از تحقیقات بازار، ارائه تصویری دقیق و شفاف از محیط بیرونی کسب و کار است. بازار یا صنعت مورد نظر برای تحقیقات بازار ممکن است بازار اصلی یک سازمان باشد و یا سازمان هنوز به آن وارد نشده است.
از همین رو، تحقیقات بازار معمولا با اهداف زیر صورت می پذیرد:
این دسته از داده ها و داده های دیگر، یک سازمان را در اتخاذ تصمیمات درست یاری می نماید.
برای مثال یک سازمان در نظر دارد تا محصولات جدیدی را برای بازارهای جدیدی طراحی و تولید نماید. این سازمان قبل از نیاز به تحقیقات مارکتینگ، ابتدا می بایست تحقیقات کاملی را در قالب تحقیقات بازار برای ارزیابی و سنجش آن بازار(ها) برنامه ریزی و اجرا نماید.
تحقیقات بازار در مقایسه با تحقیقات مارکتینگ مقرون به صرفه تر و سریعتر اجرا می شوند و از همین رو، سازمان های هوشمند، قبل از هرگونه سرمایه گزاری در یک صنعت، کسب و کار یا بازار جدید، پیش از هر اقدامی به تحقیق بازار روی می آروند.
منابع تحقیقات بازار:
– تحقیقات کتابخانه ای
– وب سایت های اینترنتی
– داده ها و گزارش های رسمی منتشر شده از سوی مراجع ذیصلاح و معتبر
– تحقیقات عمومی در حوزه های مرتبط با مسئله تحقیقات بازار مانند تحقیقات جامعه شناسی
– تحقیقات میدانی از رقبا
– مشاهدات عینی
– مصاحبه با کارشناسان و خبرگان
– استفاده از منابع مطالعاتی مشابه
تحقیقات مارکتینگ (بازاریابی)
به تحقیقات مارکتینگ، تحقیقات شناخت مصرف کننده نیز گفته می شود. این دسته از تحقیقات اولیه بار توسط آرتور نیلسون در سال ۱۹۲۳ مطرح گردید.
تحقیقات بازاریابی نوعی مطالعه سیستماتیک و هدفمند یم مسئله در ارتباط با بازاریابی کالاها و خدمات یک شرکت می باشد.
هریک از حوزه های مورد بررسی در تحقیقات مارکتینگ در واقع ابزارهایی هستند که یک سازمان می بایست در تعامل با محیط کسب و کار با آنها سروکار دارد.
محیط کسب و کار یک سازمان در برگیرنده بازارهای هدف، مشتریان موجود در آن بازارها و رقبای فعال در آن هستند.
تحقیقات بازاریابی در صدد است تا به سئوالات کلیدی یک سازمان پاسخ دهد. سئوالاتی مانند اینکه:
تعاریف مختلفی برای تحقیقات مارکتینگ وجود دارد که از آن جمله می توان به تعاریف استاندارد زیر اشاره نمود:
تعریف Kotler : وی تحقیقات بازاریابی را درقالب فرآیند سیستماتیک تحلیل و ارزیابی مسئله، مدلسازی، یافتن حقایق برای بهبود تصمیم گیری و دستیابی به توانایی لازم برای اعمال تغییر و کنترل بر بازاریابی کالاها و خدمات تعریف می نماید.
تعریف AMA: انجمن مارکتینگ آمریکا در سال ۱۹۶۱، تحقیقات بازاریابی را در قالب گردآوری، ثبت و تحلیل سیستماتیک داده های مرتبط با بازاریابی کالاها و خدمات تعریف نموده است.
تعریف Green & Tull: این دو، تحقیقات بازاریابی را به تعریف سیستماتیک مسئله و تحلیل اطلاعات مرتبط با شناسایی مسئله و یافتن راهکار(هایی) برای حل مسئله مربوطه در زمینه مارکتینگ تعریف نموده اند.
هدف مقدس مدیریت مارکتینگ، برآورده ساختن نیازهای مشتریان است و از همین رو، تحقیقات بازاریابی به عنوان مهمترین ابزار برای دستیابی به چنین هدفی تعریف شده است.
تحقیقات بازاریابی در گام اول با شرح و مشخص نمودن مسئله آغاز می شود و با گردآوری و پردازش داده¬ها و اطلاعات موردنیاز و در نهایت، روشمند ساختن تحلیل داده ها و اطلاعات و در نهایت جمع بندی دادها و یافته های حاصل از تحقیقات بازاریابی برای پیشنهاد و ارائه بهترین راهکار(ها) جهت اتخاذ تصمیمات اساسی در حوزه مارکتینگ می باشد.
دامنه تحقیقات بازاریابی
تحقیقات بازاریابی دامنه وسیعی از فعالیت ها و حوزه های مارکتینگ را در بر می گیرد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره نمود:
مدیریت محصول: یکی از مهمترین حوزه های تحقیقات بازاریابی، یافتن راهکارهایی برای مدیریت هرچه بهتر محصولات فعلی، توسعه محصولات جدید و مدیریت سبد محصولات است. تحقیقات بازاریابی کاربردهای مهمی را در حوزه مدیریت محصول دارد که از مهمترین آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– شناسایی رقبا: برای درک و شناخت استراتژی های رقابتی در حوزه مدیریت محصولات
– استراتژی ورود به بازار محصولات جدید
– بازاریابی آزمایشی : برای رصد و ارزیابی عملکرد برند از طریق ورود آن در یک بازار محدود (بازار برگزیده ) از بازار هدف جهت شناخت نقاط قوت و ضعف احتمالی و برطرف کردن آن قبل از مرحله اصلی ورود به بازار
– ارزیابی مغهوم : گاهی از اوقات برندها مفاهیم جدیدی را در ارتباطات خود با مشتریان وارد نموده و انتظار دارند تا بر اساس این مفاهیم جایگاه بهتری را در بازار کسب نمایند. برای این منظور، برندها قبل از اشاعه کامل یک مفهوم خاص در میان مشتریان هدف خود، آن را از طریق برنامه های دقیق تحقیقات بازاریابی (مانند گروه های خلاقیت، فروش نامحصوص، یا گروه های هدف) مورد ارزیابی و آزمایش قرار می دهند.
مدیریت فروش: تحقیقات مارکتینگ کاربردهای بسیار گسترده ای را در حوزه تجزیه و تحلیل، پیش بینی و ارزیابی فروش، شناخت گرایش ها و تدوین استراتژی های رقابتی در حوزه فروش کالاها و خدمات دارند. از تحقیقات بازاریابی با اهداف مختلفی بهره برداری می شود که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
– ارزیابی پتانسیل های بازار
– ارزیابی و پیش بینی تقاضا به محصولات
– ارزیابی و برآورد سهم از بازار
– مطالعه گرایش ها و تغییرات فصلی مرتبط با فروش محصولات
– مطالعه بخش بندی های بازار
– ارزیابی و برآورد اندازه بازار
– شناخت نیازهای بازار و توسعه استراتژی های نفوذ در بازار/توسعه بازار
مدیریت برند: با اهمیت یافتن برند به عنوان مهمترین گنجینه سازمانی، تحقیقات بازاریابی ارزش بسیار زیادی را برای سازمان های برند محور پیدا کرده است. این دسته از تحقیقات معمولا با اهداف زیر اجرا می شوند:
– ارزیابی ارزش برند
– ارزیابی جایگاه برند
– ارزیابی تصویر برند در بازار
– ارزیابی دانش مصرف کنندگان از برند
مدیریت و برنامه ریزی تبلیغات: تحقیقات بازاریابی به میزان بسیار زیادی در حوزه تبلیغات و مدیریت روابط عمومی، مدیریت ارتباط با مشتریان و نیز اقدامات ترویجی و تبلیغاتی برندها و کسب و کارها مورداستفاده قرار می گیرد. برخی از مهمترین کاربردهای تحقیقات بازاریابی در این حوزه عبارتند از:
– ارزیابی و تحلیل بازخورهای تبلیغات
– میزان تاثیرگزاری تبلیغات بر رفتار مصرف کنندگان
– ارزیابی جایگاه برند در دستورکار ذهنی مخاطبان
– روانشناسی ارتباطی مخاطبان
– تعامل مخاطبان با فرم و محتوای ارتباطات یکپارچه مارکتینگ
انواع تحقیقات بازاریابی از لحاظ محتوا
تحقیقات بازاریابی را می توان از لحاظ محتوا و راهکارهای ارائه شده در آنها به دو دسته کلی تقسیم بندی کرد:
۱- تحقیقات اکتشافی : این دسته از تحقیقات بینش کامل و درک دقیقی را از یک مسئله به سرویس گیرنده ارائه می نمایند. این دسته از تحقیقات یافته های جدیدی را در اختیار سازمان قرار می دهد و نیازمند توجه زیادی در اجرا و تدوین است.
۲- تحقیقات قطعی : این دسته از تحقیقات نتیجه گیری هایی را در خصوص درستی یا نادرستی یک مفهوم یا مسئله در اختیار سازمان قرار می دهد. برای مثال؛ ممکن است یک سازمان در صدد باشد تا میزان تاثیر چربی در سس مایونز را با گرایش مصرف کنندگان به خرید سس مایونز مورد ارزیابی قرار دهد. این دسته از تحقیقات و یافته های آن را می توان به کل یک جمعیت هدف تعمیم داد و نتیجه گیری کرد که کل یک گروه هدف گرایش های یکسانی در خصوص یک مسئله دارند یا نه!
انواع تحقیقات بازاریابی از لحاظ فرم
تحقیقات بازاریابی از لحاظ فرم به دو گروه اصلی به شرح زیر تقسیم بندی می شوند:
۱- تحقیقات اولیه بازاریابی : این دسته از تحقیقات توسط خود سازمان و با هدف خاصی که نیازمندیهای آن را تعریف می کند انجام می شود. برای مثال ممکن است واحد مارکتینگ یک سازمان تحقیقات اولیه ای را در خصوص مشتریان و بازار مورد نظر خود اجرا نماید. اجرای این دسته از تحقیقات برای سازمان ها زمان بر و هزینه بر است ولی اجرای آن توسط سازمان ها و موسسات تخصص یافته به مراتب آسان تر و مقرون به صرفه تر اجرا شده و نتایج حاصل از آن تخصصی تر است.
۲- تحقیقات ثانویه بازاریابی : این دسته از تحقیقات بیشتر در زمانی اجرا می شوند که یک سازمان بخواهد کسب و کار (کالاها و خدمات) خود را به بازارهای جدیدی وارد نموده و یا خدمات و کالاهای جدیدی را وارد بازار نماید. این دسته از تحقیقات معمولا برون سپاری شده و توسط موسسات معتبر در زمینه تحقیقات بازاریابی صورت می پذیرند. برخی از سازمان ها ممکن است خود بطور مستقل این تحقیقات را انجام دهند. تحقیقات ثانویه در مقایسه با تحقیقات اولیه سریعتر و کم هزینه تر هستند اما در صورت عدم اجرای آن توسط یک تیم متخصص، به ندرت می تواند نیازهای سازمان را برآورده نماید.
بطور کلی، تحقیقات اولیه (بییادین) نتایج مشخص تری را در مقایسه با تحقیقات ثانویه (تکمیلی) ارائه می نمایند. تحقیقات اولیه بر اساس مدل های آماری، نمونه گیری از جمعیت و بازار هدف (معمولا ۱% از جمعیت بازار هدف به عنوان نمونه اصلی برای آزمون) استوار است.
روشهای مختلفی برای برنامه ریزی تحقیقات بازاریابی وجود دارد اما در روشهای جدید استدلال بر این است که یک سازمان باید ابتدا تحقیقات ثانویه را اجرا نموده و سپس آن را در قالب تحقیقات اولیه (بینادین) در جمعیت برگزیده از بازار هدف تعمیم دهد.
1. مقدمه
در بسياري از علوم، تحقيقات بر اساس پرسشنامه صورت می گيرد. طراحي يك پرسشنامه خوب نيازمند تجربه و رعايت پاره اي قوانين مي باشد. اين نوشتار مطالب مرتبط با بهره برداري صحيح از يك پرسشنامه را در سر فصل عناوين ذيل ارائه مي نمايد:
1.1. پرسشنامه چیست؟
1.2. هدف از طراحي پرسشنامه
1.3. بيان مساله
1.4. تعيين جامعه آماري و انتخاب نمونه
1.5. اصول تدوين پرسشنامه
1.6. توزيع مقدماتي پرسشنامه
1.7. كنترل كيفيت پرسشنامه
1.8. توزيع نهائي پرسشنامه
1.9.تجزيه و تحليل آماري پرسشنامه
2. پرسشنامه چیست؟
پرسشنامه شامل دسته اي از پرسش ها ست كه برطبق اصول خاصي تدوين گرديده است و به صورت كتبي به افراد ارائه مي شود و پاسخگو بر اساس تشخيص خود جواب ها را در آن مي نويسد.
2.1. طبقه بندي بر اساس ماهيت پرسشنامه
- پرسشنامه باز
- پرسشنامه بسته
در پرسشنامه باز با سوالات باز روبرو هستيم. در اينجا پاسخگو مي تواند بدون محدوديت هر پاسخي را كه مد نظرش باشد در مورد آن پرسش بنويسد و يا در آن زمينه توضيح دهد. در اينگونه سوالات، اطلاعات دقيق تر، كامل تر و داراي ارزش بيشتر هستند ولي طبقه بندي و نتيجه گيري از آنها مشكل تر و به تجربه زياد نيازمند دارد.
در پرسشنامه بسته با پرسش هاي بسته مواجه هستیم. براي هر پرسش تعدادي گزينه و پاسخ انتخاب شده است كه فرد پاسخ دهنده بايد يكي از آنها رابه عنوان پاسخ بگزيند. هريك از پاسخ ها به گونه اي تنظيم شده است كه در عين منطقي بودن براي آن سوال از پاسخ مربوط به ديگر سوالات مجزا باشد. در اينجا پاسخ ها را مي توان به سرعت نوشت و تجزيه و تحليل و طبقه بندي پاسخ ها نيز ساده تر است اما اطلاعات به دقت و كاملي پرسش نامه باز نيست.
2.2. انواع پرسشنامه از لحاظ اجرا عبارتند از:
- پرسشنامه به طريق رو در رو
- پرسشنامه تلفني
- پرسشنامه پستی
- پرسشنامه رایانه ای
- پرسشنامه پست الکترونیکی
- پرسشنامه اینتنرنتی یا صفحات وب (لینک نمونه این پرسشنامه)
2.3. انواع پرسشنامه از لحاظ محتوای سنجش شده عبارتند از:
- پرسشنامه آگاهی سنجی Survey of Knowledge
- پرسشنامه نگرش سنجی Survey of Attitude
- پرسشنامه عملکرد سنجی Survey of practice
3. هدف از طراحي پرسشنامه
- تهیه فهرستی از هدف هایی است که پژوهشگر قصد دارد به کمک پرسشنامه به آنها برسد.
- داشتن درک روشنی از آنچه که باید حاصل شود
- به چه نوع اطلاعاتی نیاز داریم
- با این اطلاعات چه کارهایی می توانیم انجام دهیم
- چگونه هر سؤالی در پرسشنامه در رسیدن به این هدف به ما کمک می کند
- روش های تجزیه و تحلیل اطلاعاتی که پس از اجرای پرسشنامه جمع آوری می شوند چيست؟
4. بيان مساله
4.1. What is the problem
4.2. به دنبال چه هستيد؟
4.2.1. توصیف رفتار يا
4.2.2. طرز تفکر يا
4.2.3. یک احساس ویژه یا
4.2.4. آزمون رابطه بین دو یا چند متغیر
5. تعيين جامعه آماري و انتخاب نمونه
الف) در تعیین جامعه آماري به اين نكات توجه داشته باشيد:
5.1. اهمیت موضوع
5.2. قابلیت تعمیم پذیری
5.3. علاقه پژوهشگر
5.4. منابع اطلاعاتی
يك جامعه آماري مي تواند شهرک، شهر، استان، کشور، منطقه آموزشی واحد نظامی یا زیر گروهی از واحدهای ذکر شده نظیر گروه های قومی، مذهبی، سنی و شغلی باشد. توجه داشته باشيد به علت وسعت زیاد جامعه موردنظر، همیشه مطالعه تمام آن مقدور نیست و بعلاوه برای توصیف ویژگی های جامعه موردنظر و آزمون فرضیه در مورد آن نیازی به مطالعه تمام اعضای جامعه نیست. فلذا به انتخاب نمونه ای از اعضای جامعه که معرف و نماینده واقعی آن باشند اقدام می نمائيم.
ب) در تعیین نمونه آماري به اين نكات توجه داشته باشيد:
5.5. در تعيين حجم نمونه از فرمول ها و معيار هاي آماري استفاده كنيد.
5.6. توجه داشته باشيد بيشترين حجم نمونه قابليت تعميم نمونه به جامعه را محقق خواهد نمود.
5.7. براي مثال هنگاميكه شما مشغول طراحي يك پرسشنامه سنجش رضايت شغلي در يك شركت يا سازمان بزرگ مي باشيد مي توانيد با كمك واريانس و انحراف معيار جنس، سن يا تحصيلات تعداد نمونه مورد نیاز خود را بدست آورید.
5.8. روش نمونه گيري را مشخص كنيد: مثلا نمونه گيري خوشه اي چند مرحله اي
6. اصول تدوين پرسشنامه
در پژوهش هایی که از پرسشنامه استفاده می شود اعضا نمونه یا جامعه با پر کردن پرسشنامه و بازگرداندن آن به پژوهشگر در مصاحبه ای که خود آن را بر عهده داشته اند شرکت می کنند؛ به همین دلیل سؤال ها و راهنمایی های مربوط به آن باید به اندازه کافی روشن و قابل فهم باشد تا پاسخگو نقش مصاحبه کننده را نیز اجرا کند و بتواند افراد مورد نظر را در مشارکت ترغیب کند. دستورالعمل، سؤال ها و راهنمایی آن باید به گونه ای طرح شود که افراد مورد نظر را به ادامه همکاری و برگرداندن پرسشنامه علاقه مند نماید؛ این امر به خاطر عدم حضور مصاحبه گر واقعی برای توضیح بیشتر و تشویق پاسخ دهنده است.
بیشتر پرسشنامه ها حاوی مطالبی هستند که به منظور اندازه گیری متغیرهای وابسته و مستقل و ویژگی های موردنیاز تهیه و تدوین می شود دستورالعمل هایی که در تنظیم پرسشنامه الزامی هستند به شرح ذیل است:
6.1. سؤال های پرسشنامه باید ساده، روشن و دقیق باشند؛ زیرا هنگام پاسخگویی به آنها کسی جهت تعریف و توضیح حضور ندارد.
6.2. سؤالات پرسشنامه باید به صورت پاسخ بسته نوشته شود (يك گزينه از بين چند گزينه انتخاب شود) و بهتر است تعداد سؤال های پاسخ باز به حداقل ممکن برسد ولي حذف نشود. امکان دارد پاسخ هایی که به سؤالات باز داده می شود ناتمام و بی ربط باشند. ناخوانایی، غلط املایی و تفسیر پاسخ های باز از دیگر مشکلات سؤال های پاسخ باز می باشند.
6.3. به صورت اضافی و به خاطر جلوگیری از اشتباه از سؤالات گُزیده استفاده می شود. سؤال های گزیده به پرسش هایی گفته می شوند که گروه معینی از پاسخ دهندگان به آن پاسخ می دهند. برای مثال با مطرح کردن سؤالی درباره وضعیت تأهل در پرسشنامه می توان پاسخ دهندگان متأهل را شناسایی کرد و سپس پرسش های مربوط به فرزند، یا فرزندان، همسر و سایر موارد را مطرح نمود. هر سؤال گزیده به راهنمایی خاص خود نیاز دارد.
6.4. سؤال های مربوط به گذشته را در یک محدوده زمانی مشخص مطرح کنید در صورتی که قصد دارید درباره رفتار گذشته افراد اطلاعاتی کسب کنید، زمان مورد نظر را مشخص کنید. برای مثال این سؤال که چند بار مرتکب تخلفات رانندگی شده اید بسیار مهم است. عدم وجود محدوده زمانی مشخص در چنین سؤال هایی موجب می شود که افراد پاسخ های خود را به زمان های متفاوت نسبت دهند. لذا اطلاعاتی که در این گونه موارد بدست می آید در بهترین حالات فاقد انسجام خواهند بود و در بدترین شرایط به قدری مبهم اند که نمی توان بر اساس آنها دست به تحلیل زد. در محدوده های زمانی که چنین سؤال هایی به کار می روند به صورت زیر باید عمل شود که به صورت عبارت هایی همچون: در 5 سال گذشته، در یک سال گذشته، در یک ماه گذشته و یا اینکه اساساً سؤال کرد چه موقع برای اندازه گیری تعداد دفعاتی که رفتار افراد در آن ارتباط انجام شده است، اغلب محدوده زمانی کوتاه تر مناسب است زیرا پاسخ دهندگان نمی توانند وقوع رفتارهای خود را در زمان های طولانی به یاد آورند.
6.5. برای سؤال های حساس چارچوب مناسبی فراهم سازید گاهی اوقات پرسش هایی مطرح می شوند که ممکن است مغایر عقیده، باور، نگرش و مکاتب فکری باشند.
6.6. تعدادی از سؤال های پرسشنامه را به ویژگی های فردی و جمعیتی اختصاص دهید. این نوع سؤال ها که بر ویژگی هایی فردی تأکید دارند در قالب پرسشنامه ها مطرح می شود این پرسش ها از مواردی به این شرح تشکیل شده اند: سن، جنس، وضعیت تأهل، قوم و نژاد، تحصیلات، شغل، درآمد و گاهی اوقات مذهب، نوع مالکیت محل مسکونی، ترکیب خانوادگی.
6.7. سؤال های پرسشنامه باید یکی از جنبه های هدف و یا فرضیه صورت بندی شده را اندازه گیری کند به منظور تهیه و تنظیم پرسشنامه ای مناسب باید هر یک از سؤال های پرسشنامه هدفی را اندازه گیری کند؛ به عبارت دیگر سؤال باید به شیوه ای تنظیم شود که به کمک آنها بتوان اطلاعات لازم برای پاسخ دادن به سؤال های تحقیق یا آزمون فرضیه های صورت بندی شده جمع آوری کرد.
6.8. سؤال های پرسشنامه را با توجه به موضوع پژوهش در ارتباط با خصوصیت جامعه ای که پرسشنامه در آن اجرا می شود تعیین کنید. نظم و ترتیبی که سؤال های پرسشنامه بر اساس آن طرح می شود متفاوت است. ولی در اینکه جای هر سؤالی کجا باشد اتفاق نظری وجود ندارد. بعضی ترجیح می دهند که نکات مربوط به ویژگی های فردی و خانوادگی در ابتدای پرسشنامه و سؤال های حساس در آخر آورده شود و برخی عکس این عمل را انجام می دهند در واقع این پژوهشگر است که باید با توجه به بینشی که در مورد موضوع و جامعه ی پژوهشی خود دارد جای هر سؤال یا نظم و ترتیب آنها را تعیین نماید. چنانچه موضوع اهمیت قابل توجهی داشته باشد بهترین شیوه آن است که پرسش های مربوط به موضوع اصلی را در ابتدا بیاوریم تا بالاترین نسبت پاسخ دهی بدست آید.
6.9. صفحه اول پرسشنامه بایستي مربوط به نحوه ی پاسخگویی به سؤال ها باشد. و در آن به پرسش شونده اطمينان دهيد كه پاسخ هاي وي و اطلاعاتي كه در اختيار شما قرار مي دهد محرمانه تلقي خواهد شد.
6.10. هيچگاه در يك پرسش دو موضوع را مورد پرسش قرار ندهيد زيرا پرسش شونده ممكن است پاسخ متفاوتي به هر يك از سوال ها داشته باشد.
6.11. در طراحي سوال ايده خودتان و يا به عبارتي پاسخ خودتان را به پرسش شونده ديكته نكنيد. بعض سوالا ها طوري طراحي ميشوند كه پاسخ مشخصي دارند كه مفيد نيست.
6.12. از صفحه آرائي، چيدمان شكيل و فونت هاي مناسب و درشت براي طراحي پرسشنامه استفاده كنيد.
6.13. در پرسش هاي بسته مي توانيد از طيف ليكرت براي پاسخگوئي استفاده كنيد.
6.14. پرسشنامه را جذاب کنید. یکی از راه های رسیدن به این هدف چاپ پرسشنامه است.
6.15. پرسشنامه را صفحه بندی کنید.
6.16. سؤال های پرسشنامه را تا حد ممکن به شکل ساده طرح کنید به نحوی که پاسخگویی به آنها آسان باشد.
6.17. در ابتدا و انتهای پرسشنامه، نام و نام خانوادگی و آدرسی را که پرسشنامه به آنجا فرستاده شود ذکر کنید.
6.18. نحوه پاسخگویی به سؤال ها را خیلی ساده و با حروف درشت ذکر کنید.
6.19. در ابتدای هرنوع سؤال یک مثال مطرح و نحوه پاسخگویی به آن را مشخص کنید.
6.20. سؤال های پرسشنامه را براساس نظم منطقی مطرح کنید.
6.21. در ابتدای پرسشنامه سؤال هایی را مطرح کنید که جالب هستند.
6.22. در پرسشنامه هایی که خیلی طولانی هستند سؤالات مهم را در آخر پرسشنامه نیاورید.
6.23. از به کاربردن کلماتی که پاسخ دهندگان نسبت به آنها حساس هستند خودداری نمایید.
6.24. در هر سؤال اطلاعات را به طور کامل بیان کنید به نحوی که سؤال برای پاسخ دهنده معنی دار باشد.
6.25. طول پرسشنامه بر دقت پاسخگویی تأثیر دارد بنابراین در صورت امکان پرسشنامه را مختصر مطرح کنید. به عبارت دیگر در پرسشنامه فقط سؤال هایی را مطرح کنید که در جهت رسیدن به هدف های پژوهش مورد نیاز هستند.
7. توزيع مقدماتي پرسشنامه
پس از تدوین پرسشنامه و قبل از سنجش گسترده نخستین مرحله ارزيابي مقدماتي پرسشنامه است. زيرا ممكن است پرسشنامه نياز به بررسي مجدد، حذف از تعدادي از سوالات و يا افزودن سوالت جديد بر مبناي اطلاعات دريافتي از پرسش هاي باز باشد.
پس لازم است پیش نویس پرسشنامه قبل از اینکه به صورت نهایی تهیه و تنظیم شود چندین بار و از دیدگاه های مختلف بررسی شود. "دِیلی مَن" پیشنهاد می کند که پرسشنامه قبل از اجرا به صورت آزمایشی برای سه گروه زیر اجرا گردد:
7.1. گروهی از افراد جامعه که قصد دارید که یافته های پژوهش را به آنها تعمیم دهید.
7.2. کسانی که نتایج بررسی بوسیله آنها مورد استفاده قرار می گیرند مانند نهادهای اجرایی، مدیران سازمان ها و ....
7.3. صاحب نظران و متخصصانی که در تهیه و تنظیم پرسشنامه تبحر و تجربه دارند
معمولا در اين مرحله پرسشنامه بين خبرگان و يا نمايندگان اقشار مختلف نمونه آماري صورت مي پذيرد. و بر اساس تجربه بايستي حداقل 10 الي 15 درصد نمونه آماري را پوشش دهد.
8. كنترل كيفيت پرسشنامه
موضوع کنترل کيفيت نتايج يک پرسشنامه دامنه وسيعی از موضوعات مختلف را در بر می گيرد. اگر پرسشنامه را مانند يک آزمون فرض کنيم، به طور کلی می توان گفت يک آزمون خوب بايد از ويژگی های مطلوبی مانند عينيت، سهولت اجرا، عملی بودن، سهولت تعبير و تفسير، روايی و پايايی برخوردار باشد تا به نتايج درستی منجر شود. در بين اين ويژگی ها روائی و پايائی از اهميت بيشتری برخوردارند.
8.1. اعتبار و روايي (Validity)
روايی پرسشنامه عبارت است از توانايی ابزار مورد نظر در اندازه گيری صفتی که پرسشنامه برای اندازه گيری آن طراحی شده است و شامل روايی صوری، روايی محتوی، روايی سازه، روايی پيش بينی و .... می باشد. در حقيقت پرسشنامه يک ابزار اندازه گيری است که قرار است ويژگی هايی از يک جمعيت را اندازه گيری کند. سوال اين است که آيا اين ابزار اندازه گيری که برای ارزيابی يک ويژگی در جامعه (مانند تعهد سازمانی) طراحی شده است به چه ميزان می تواند اين ويژگی را اندازه گيری کند. هر قدر سوالات پرسشنامه ويژگی های مورد نظر را بهتر بسنجند، پرسشنامه دارای روايی بيشتری است. به طور کلی آزمونی دارای روايی است که برای اندازه گيری يک ويژگی کافی و مناسب باشد.
8.2. پايائي (Reliability)
يک سوال اساسی ديگر در مورد پرسشنامه يا هر آزمون ديگری اين است که اين ابزار اندازه گيری در شرايط يکسان تا چه اندازه نتايج يکسانی بدست می دهد؟ به عبارتی اگر آزمونی را در شرايط يکسان چند بار تکرار کنيم، تقريبا نتايج يکسانی داشته باشد. به طور کلی پايائی يک وسيله اندازه گيری، عمدتا به دقت و کيفيت نتايج حاصل از آن اشاره می کند. يا می توان گفت پايائی به دقت، اعتماد پذيری، ثبات يا تکرار پذيری نتايج آزمون اشاره دارد. برای اندازه گيری پايائی يک پرسشنامه شاخصی به نام ضريب پايائی وجود دارد. اين ضريب به اشکال مختلفی محاسبه می شود و مقدار آن بين صفر و يک در نوسان است. اين ضريب هر مقدار به يک نزديک تر باشد، پرسشنامه از پايايی بيشتری برخوردار است.
8.3. رابطه روايي و پايائي
رابطه بين روايی و پايائی را می توان چنين بيان کرد که يک آزمون بايد پايا باشد تا بتواند روا باشد. اگر آزمونی در هر بار اجرا روی تعدادی نمونه نتايج مختلفی بدست دهد، آن آزمون يک آزمون پايا نخواهد بود و در واقع هيچ چيز را به درستی اندازه نخواهد گرفت و اگر يک آزمون چيزی را به درستی اندازه گيری نکند، هيچ اطلاعات مفيدی به ما نخواهد داد. برای مثال يک آزمون رياضی برای اندازه گيری محتوا و هدف های درس تاريخ، روا (مناسب) نيست. اما اين آزمون می تواند مطالب رياضی را که اندازه می گيرد با دقت (به طور پايا) اندازه گيری کند. پس برای اين که يک آزمون روا باشد بايد نخست پايا باشد. يعنی پايايی شرط روايی است اما روايی برای پايايی ضروری نيست.
8.4. روش هاي تعيين پايايي
روش های تعيين پايايی متنوع اند که به پاره ای از آنها در زیر اشاره می شود:
8.4.1. روش آلفای کرونباخ (Alpha) برای مشاهده روش همبستگی درونی در پايايی يک پرسشنامه
8.4.2. روش دو نیمه کردن (Split-Half) برای مشاهده روش همبستگی درونی در پايايی يک پرسشنامه
8.4.3. روش گاتمن (Gattman) برای مشاهده حدود پائین و بالای روائی
8.4.4. روش موازی (Parallel) برای مشاهده پايايی دو فرم موازی از يک آزمون
8.4.5. روش موازی اکید (Strict Parallel) در اين روش برآورد اعتبار علاوه بر فرض يکسان بودن واريانس های دو آزمايش، تحت فرض يکسان بودن ميانگين ها نيز صورت می گيرد.
در استفاده از روش آلفای کرونباخ برای سنجش پایائی پرسشنامه محدوده مقادیر قابل قبول آلفا: بین 0.7 تا 1 عالی ، بین 0.4 تا 0.7 خوب و کمتر از 0.4 ضعیف محسوب مي شود.
8.5. روش هاي تعيين روائی
برای تعیین روائی محتوای یک آزمون از روش های نظری استفاده می شود که بیشتر آنها بر تجربه و نظر خبرگان استوار است. برای ارزیابی روائی سازه، از روش تحلیل عاملی ( Factor Analysis) استفاده می شود.
قابل ذكر است نرم افزار SPSS كليه امكانات و ابزار هاي لازم براي سنجش آلفاي كرونباخ و تحليل عاملي را دارا مي باشد.
9. توزيع نهائي پرسشنامه
پس از تدوین پرسشنامه و كنترل كيفيت اوليه تعیین چگونگی توزیع و جمع آوری پرسشنامه مطرح مي شود.
برای این کار دو روش متداول است:
9.1. تحویل پرسشنامه ها به پاسخ دهندگان به صورت مستقیم
9.2. پست کردن پرسشنامه ها.
امروز تصمیم دارم برای افرادی که ابزار جمع آوری داده آنها پرسشنامه می باشد و از طیف لیکرت استفاده می نمایند یک متدولوژی مناسب ارائه نمایم که چندین پایان نامه با موفقیت و با این روش هدایت شده اند. امیدوارم مفید و مثمر ثمر قرار گیرد و انشالله دوستان در منابع پایان نامه خویش نیز به آن ارجاع دهند تا موجب توسعه و نشر علم گردد.
یادآوری 1:
آیا قصد دارید تحقیقی را انجام دهید؟ و یا اینکه در حال مطالعه یک تحقیق می باشید؟
چگونه میتوانید از صحت روش تجزیه و تحلیل داده ها اطمینان حاصل فرمائید؟
شاخه های مختلف علوم برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های مختلفی مانند روش های ذیل استفاده می نمایند:
الف) روش تحلیل محتوا
ب) روش تحلیل آماری
ج) روش تحلیل ریاضی
د) روش اقتصاد سنجی
ه) روش ارزشیابی اقتصادی
و) ...
تمرکز این نوشتار بر روش های تجزیه و تحلیل سیستمهای اقتصادی اجتماعی و بویژه روش های تحلیل آماری می باشد.
آمار علم طبقه بندی اطلاعات، علم تصميم گيری های علمی و منطقی، علم برنامه ريزي های دقيق و علم توصيف و بيان آن چيزي است که از مشاهدات می توان فهميد.
هدف ما آموزش درس آمار نیست زیرا اینگونه مطالب تخصصی را میتوان در مراجع مختلف یافت، هدف اصلی ما ارائه یک روش دستیابی سریع به بهترین روش آماری می باشد.
يكي از مشكلات عمومی در تحقبقات ميداني انتخاب روش تحلیل آماري مناسب و یا به عبارتی انتخاب آزمون آماری مناسب براي بررسي سوالات يا فرضيات تحقيق مي باشد.
در آزمون های آماری هدف تعیین این موضوع است که آیا داده های نمونه شواهد کافی برای رد یک حدس یا فرضیه را دارند یا خیر؟
انتخاب نادرست آزمون آماری موجب خدشه دار شدن نتایج تحقیق می شود.
دکتر غلامرضا جندقی استاد یار دانشگاه تهران در مقاله ای كاربرد انواع آزمون هاي آماري را با توجه به نوع داده ها و وبژگي هاي نمونه آماري و نوع تحليل نشان داده است که در این بخش به نکات کلیدی آن اشاره می شود:
قبل از انتخاب یک آزمون آماری بایستی به سوالات زیر پاسخ داد:
1- چه تعداد متغیر مورد بررسی قرار می گیرد؟
2- چند گروه مفایسه می شوند؟
3- آیا توزیع ویژگی مورد بررسی در جامعه نرمال است؟
4- آیا گروه های مورد بررسی مستقل هستند؟
5- سوال یا فرضیه تحقیق چیست؟
6- آیا داده ها پیوسته، رتبه ای و یا مقوله ای Categorical هستند؟
قبل از ادامه این مبحث لازم است مفهوم چند واژه آماری را یاد آور شوم که زیاد وقت گیر نیست.
1- جامعه آماری: به مجموعه كاملي از افراد يا اشياء يا اجزاء كه حداقل در يك صفت مورد علاقه مشترك باشند ،گفته می شود.
2- نمونه آماری: نمونه بخشي از يك جامعة آماری تحت بررسي است كه با روشي كه از پيش تعيين شده است انتخاب ميشود، به قسمي كه ميتوان از اين بخش، استنباطهايي دربارة كل جامعه بدست آورد.
3- پارامتر و آماره: پارامتر يك ويژگي جامعه است در حالي كه آماره يك ويژگي نمونه است. براي مثال ميانگين جامعه يك پارامتر است. حال اگر از جامعه نمونهگيري كنيم و ميانگين نمونه را بدست آوريم، اين ميانگين يك آماره است.
4- برآورد و آزمون فرض: برآوردیابی و آزمون فرض دو روشی هستند که برای استنباط درمورد پارامترهای مجهول دو جمعیت به کار می روند.
5- متغير: ويژگي يا خاصيت يک فرد، شئ و يا موقعيت است که شامل يک سری از مقادير با دسته بنديهای متناسب است. قد، وزن، گروه خونی و جنس نمونه هايي از متغير هستند. انواع متغير می تواند کمی و کیفی باشد.
6- داده های کمی مانند قد، وزن يا سن درجه بندی مي شوند و به همين دليل قابل اندازه گيری می باشند. داده های کمی نیز خود به دو دسته دیگر تقسیم می شوند:
الف: داده های فاصله ای (Interval data)
ب: داده های نسبتی (Ratio data)
7- داده های فاصله ای: به عنوان مثال داده هایی که متغیر IQ (ضریب هوشی) را در پنج نفر توصیف می کنند عبارتند از: 80، 110، 75، 97 و 117، چون این داده ها عدد هستند پس داده های ما کمی اند اما می دانیم که IQ نمی تواند صفر باشد و صفر در اینجا فقط مبنایی است تا سایر مقادیر IQ در فاصله ای منظم از صفر و یکدیگر قرار گیرند پس این داده ها فاصله ای اند.
8- داده های نسبتی: داده های نسبتی داده هایی هستند که با عدد نوشته می شوند اما صفر آنها واقعی است. اکثریت داده های کمی این گونه اند و حقیقتاً دارای صفر هستند. به عنوان مثال داده هایی که متغیر طول پاره خط بر حسب سانتی متر را توصیف می کنند عبارتند از: 20، 15، 35، 8 و 23، چون این داده ها عدد هستند پس داده های ما کمی اند و چون صفر در اینجا واقعاً وجود دارد این داده نسبتی تلقی می شوند.
9- داده های کيفی مانند جنس، گروه خونی يا مليت فقط دارای نوع هستند و قابل بيان با استفاده از واحد خاصی نيستند. داده های کیفی خود به دو دسته دیگر تقسیم می شوند:
الف: داده های اسمی (Nominal data)
ب: داده های رتبه ای (Ordinal data)
10- داده های رتبه ای Ordinal: مانند کیفیت درسی یک دانش آموز (ضعیف، متوسط و قوی) و یا رتبه بندی هتل ها ( یک ستاره، دو ستاره و ...)
11- داده های اسمی (nominal ) که مربوط به متغير يا خواص کيفی مانند جنس يا گروه خونی است و بيانگر عضويت در يک گروها category خاص می باشد. (داده مقوله ای)
12- متغیر تصادفی گسسته و پیوسته: به عنوان مثال تعداد تصادفات جادهاي در روز يك متغير تصادفي گسسته است ولی انتخاب يك نقطه به تصادف روي دايرهاي به مركز مبدأ مختصات و شعاع 3 يك متغير تصادفي پيوسته است.
13- گروه: یک متغیر می تواند به لحاظ بررسی یک ویژگی خاص در یک گروه و یا دو و یا بیشتر مورد بررسی قرار گیرد. نکته 1: دو گروه می تواند وابسته و یا مستقل باشد. دو گروه وابسته است اگر ویژگی یک مجموعه افراد قبل و بعد از وقوع یک عامل سنجیده شود. مثلا میزان رضایت شغلی کارکنان قبل و بعد از پرداخت پاداش و همچنین اگر در مطالعات تجربی افراد از نظر برخی ویژگی ها در یک گروه با گروه دیگر همسان شود.
14- جامعه نرمال: جامعه ای است که از توزیع نرمال تبعیت می کند.
15- توزیع نرمال: یکی از مهمترین توزیع ها در نظریه احتمال است. و کاربردهای بسیاری در علوم دارد.
فرمول این توزیع بر حسب دو پارامتر امید ریاضی و واریانس بیان می شود. منحنی رفتار این تابع تا حد زیادی شبیه به زنگ های کلیسا می باشد. این منحنی دارای خواص بسیار جالبی است برای مثال نسبت به محور عمودی متقارن می باشد، نیمی از مساحت زیر منحنی بالای مقدار متوسط و نیمه دیگر در پایین مقدار متوسط قرار دارد و اینکه هرچه از طرفین به مرکز مختصات نزدیک می شویم احتمال وقوع بیشتر می شود.
سطح زیر منحنی نرمال برای مقادیر متفاوت مقدار میانگین و واریانس فراگیری این رفتار آنقدر زیاد است که دانشمندان اغلب برای مدل کردن متغیرهای تصادفی که با رفتار آنها آشنایی ندارند، از این تابع استفاده می کنند. به عنوان مثال در یک امتحان درسی نمرات دانش آموزان اغلب اطراف میانگین بیشتر می باشد و هر چه به سمت نمرات بالا یا پایین پیش برویم تعداد افرادی که این نمرات را گرفته اند کمتر می شود. این رفتار را بسهولت می توان با یک توزیع نرمال مدل کرد.
اگر یک توزیع نرمال باشد مطابق قضیه چی بی شف 26.68 % مشاهدات در فاصله میانگین، مثبت و منفی یک انحراف معیار قرار دارد. و 44.95 % مشاهدات در فاصله میانگین، مثبت و منفی دو انحراف معیار قرار دارد. و 73.99 % مشاهدات در فاصله میانگین، مثبت و منفی سه انحراف معیار قرار دارد.
نکته 1: واضح است که داده های رتبه ای دارای توزیع نرمال نمی باشند.
نکته 2: وقتی داده ها کمی هستند و تعداد نمونه نیز کم است تشخیص نرمال بودن داده ها توسط آزمون کولموگروف – اسمیرنف مشکل خواهد شد.
16- آزمون پارامتریک: آزمون هاي پارامتريک، آزمون هاي هستند که توان آماري بالا و قدرت پرداختن به داده هاي جمع آوري شده در طرح هاي پيچيده را دارند. در این آزمون ها داده ها توزيع نرمال دارند. (مانند آزمون تی).
17- آزمون هاي غيرپارامتري: آزمون هائی مي باشند که داده ها توزیع غیر نرمال داشته و در مقايسه با آزمون های پارامتري از توان تشخیصی کمتري برخوردارند. (مانند آزمون من – ویتنی و آزمون کروسکال و والیس)
نکته3: اگر جامعه نرمال باشد از آزمون های پارامتریک و چنانچه غیر نرمال باشد از آزمون های غیر پارامتری استفاده می نمائیم.
نکته 4: اگر نمونه بزرگ باشد، طبق قضیه حد مرکزی جتی اگر جامعه نرمال نباشد می توان از آزمون های پارامتریک استفاده نمود.
حال به کمک جدول زیر براحتی می توانید یکی از 24 آزمون مورد نظر خود را انتخاب کنید:
در رویکردی دیگر بر مبنای تعداد متغیر، تعداد گروه و نرمال بودن جامعه نیز می توان به الگوریتم آزمون آماری مورد نظر دست یافت:
یک متغیر:
دو متغیر
سه متغیر و بیشتر:
قابل ذکر است قبل از ورود به الگوریتم انتخاب آزمون آماری بهتر است به سوالات زیر پاسخ دهیم:
1- آیا اختلافی بین میانگین (نسبت) یک ویژگی در دو یا چند گروه وجود دارد؟
2- آیا دو متغیر ارتباط دارند؟
3- چگونه می توان یک متغیر را با استفاده از متغیر های دیگر پیش بینی کرد؟
4- چه چیزی می توان با استفاده از نمونه در مورد جامعه گفت؟
پس از انتخاب آزمون آماری مناسب حال می توان با هر یک از آزمون ها به صورت تخصصی برخورد کرد:
آزمون كي دو (خي دو يا مربع كاي)
اين آزمون از نوع ناپارامتري است و براي ارزيابي همقوارگي متغيرهاي اسمي به كار ميرود. اين آزمون تنها راه حل موجود براي آزمون همقوارگي در مورد متغيرهاي مقياس اسمي با بيش از دو مقوله است، بنابراين كاربرد خيلي زيادتري نسبت به آزمونهاي ديگر دارد. اين آزمون نسبت به حجم نمونه حساس است.
آزمون z - آزمون خطاي استاندارد ميانگين
اين آزمون براي ارزيابي ميزان همقوارگي يا يكسان بودن و يكسان نبودن (Goodness of fit) ميانگين نمونه اي و ميانگين جامعه به كار مي رود. اين آزمون مواقعي به كار مي رود كه مي خواهيم بدانيم آيا ميانگين برآورد شده نمونه اي با ميانگين جامعه جور مي آيد يا نه. اگر این تفاوت کم باشد، اين تفاوت معلول تغيير پذيري نمونه اي شناخته مي شود، ولي اگر زياد باشد نتيجه گرفته مي شود كه برآورد نمونه اي با پارامتر جامعه يكسان (همقواره) نيست. اين آزمون پارامتري است يعني استفاده از آن مشروط به آن است كه دو پارامتر جامعه كه میانگین و انحراف معیار معلوم باشند. همچنين براي آزمون متغيرهاي پيوسته (مقياس فاصله اي) كاربرد دارد. تعداد نمونه بزرگتر و يا مساوي 30 باشد و نيز توزيع متغير در جامعه نرمال باشد.
آزمون استيودنت t
اين آزمون براي ارزيابي ميزان همقوارگي يا يكسان بودن و نبودن ميانگين نمونه اي با ميانگين جامعه در حالتي به كار مي رود كه انحراف معيار جامعه مجهول باشد. چون توزيع t در مورد نمونه هاي كوچك (کمتر از 30) با استفاده از درجات آزادي تعديل ميشود، ميتوان از اين آزمون براي نمونه هاي بسيار كوچك استفاده نمود. همچنين اين آزمون مواقعي كه خطاي استاندارد جامعه نامعلوم و خطاي استاندارد نمونه معلوم باشد، كاربرد دارد.
براي به كاربردن اين آزمون، متغير مورد مطالعه بايد در مقياس فاصله اي باشد، شكل توزيع آن نرمال و تعداد نمونه کمتر از 30 باشد.
آزمون t در حالتهاي زير كاربرد دارد:
- مقايسه يك عدد فرضي با ميانگين جامعه نمونه
- مقايسه ميانگين دو جامعه
- مقايسه يك نسبت فرضي با يك نسبتي كه از نمونه بدست آمده
- مقايسه دو نسبت از دو جامعه
آزمون F
اين آزمون تعميم يافته آزمون t است و براي ارزيابي يكسان بودن يا يكسان نبودن دو جامعه و يا چند جامعه به كار برده ميشود. در اين آزمون واريانس كل جامعه به عوامل اوليه آن تجزيه ميشود. به همين دليل به آن آزمون آناليز واريانس (ANOVA) نيز ميگويند.
وقتي بخواهيم بجاي دو جامعه، همقوارگي چند جامعه را تواما با هم مقايسه نماييم از اين آزمون استفاده ميشود، چون مقايسه ميانگين هاي چند جامعه با آزمون t بسيار مشكل است. مقايسه ميانگين ها و همقوارگي چند جامعه بوسيله اين آزمون (F يا ANOVA) راحت تر از آزمون t امكان پذير است.
آزمون كوكران
آزمون كوكران تعميم يافته آزمون مك نمار است. اين آزمون براي مقايسه بيش از دو گروه كه وابسته باشند و مقياس آنها اسمي يا رتبه اي باشند به كار ميرود و همچون آزمون مك نمار، جوابها بايد دوتايي باشند.
براي آزمون تغييرات يك نمونه در زمان ها و يا موقعيت هاي مختلف (مثل آراء راي دهندگان قبل از انتخابات در زمانهاي مختلف) به كار ميرود. مقياس ميتواند اسمي يا رتبه اي باشد. به جاي چند سوال ميتوان يك سوال را در موقعيت هاي مختلف ارزيابي نمود. همه افراد بايد به همه سوالات پاسخ گفته باشند. چون پاسخ ها دو جوابي است، در بعضي از انواع تحقيقات ممكن است اطلاعات بدست آمده از دست برود و بهتر است از رتبه بندي استفاده كرد كه در اين صورت «آزمون ويلكاكسون» بهتر جوابگو خواهد بود.
در صورت كوچك بودن نمونه ها آزمون كوكران مناسب نيست و بهتر است از «آزمون فريد من» استفاده شود.
آزمون فريدمن
اين آزمون براي مقايسه چند گروه از نظر ميانگين رتبه هاي آنهاست و معلوم ميكند كه آيا اين گروه ها ميتوانند از يك جامعه باشند يا نه؟
مقياس در اين آزمون بايد حداقل رتبه اي باشد. اين آزمون متناظر غير پارامتري آزمون F است و معمولا در مقياس هاي رتبه اي به جاي F به كار ميرود و جانشين آن ميشود (چون در F بايد همگني واريانس ها وجود داشته باشد كه در مقياسهاي رتبه اي كمتر رعايت ميشود).
آزمون فريدمن براي تجريه واريانس دو طرفه (براي داده هاي غير پارامتري) از طريق رتبه بندي به كار ميرود و نيز براي مقايسه ميانگين رتبه بندي گروه هاي مختلف. تعداد افراد در نمونه ها بايد يكسان باشند كه اين از معايب اين آزمون است. نمونه ها بايد همگي جور شده باشند.
آزمون كالماگورف- اسميرانف
اين آزمون از نوع ناپارامتري است و براي ارزيابي همقوارگي متغيرهاي رتبه اي در دو نمونه (مستقل و يا غير مستقل) و يا همقوارگي توزيع يك نمونه با توزيعي كه براي جامعه فرض شده است، به كار ميرود (اسميرانف يك نمونه اي). اين آزمون در مواردي به كار ميرود كه متغيرها رتبه اي باشند و توزيع متغير رتبه اي را در جامعه بتوان مشخص نمود. اين آزمون از طريق مقايسه توزيع فراواني هاي نسبي مشاهده شده در نمونه با توزيع فراواني هاي نسبي جامعه انجام ميگيرد. اين آزمون ناپارامتري است و بدون توزيع است اما بايد توزيع متغير در جامعه براي هر يك از رتبه هاي مقياس رتبه اي در جامعه بطور نسبي در نظر گرفته شود كه آنرا نسبت مورد انتظار مي نامند.
آزمون كالماگورف- اسميرانف دو نمونه اي Two- Sample Kalmogorov- Smiranov Test
اين آزمون در مواقعي به كار ميرود كه دو نمونه داشته باشيم (با شرايط مربوط به اين آزمون كه قبلا گفته شد) و بخواهيم همقوارگي بين آن دو نمونه را با هم مقايسه كنيم.
آزمون كروسكال- واليس
اين آزمون متناظر غير پارامتري آزمون F است و همچون آزمون F ، موقعي به كار برده ميشود كه تعداد گروه ها بيش از 2 باشد. مقياس اندازه گيري در كروسكال واليس حداقل بايد ترتيبي باشد.
اين آزمون براي مقايسه ميانگين هاي بيش از 2 نمونه رتبه اي (و يا فاصله اي) بكار ميرود. فرضيات در اين آزمون بدون جهت است يعني فقط تفاوت را نشان ميدهد و جهت بزرگتر يا كوچكتر بودن گروه ها را از نظر ميانگين هايشان نشان نمي دهد. كارايي اين آزمون 95 درصد آزمون F است.
آزمون مك نمار
اين آزمون از آزمونهاي ناپارامتري است كه براي ارزيابي همانندي دو نمونه وابسته بر حسب متغير دو جوابي استفاده ميشود. متغيرها ميتوانند داراي مقياس هاي اسمي و يا رتبه اي باشند. اين آزمون در طرح هاي ماقبل و مابعد ميتواند مورد استفاده قرار گيرد (يك نمونه در دو موقعيت مختلف). اين آزمون مخصوصا براي سنجش ميزان تاثير عملكرد تدابير به كار ميرود.
ويژگي ها: اگر متغيرها اسمي باشند، اين آزمون بي بديل است اما اگر رتبه اي باشد ميتوان از آزمون t نيز استفاده كرد (در صورت وجود شرايط آزمون t) ، و يا آزمون ويلكاكسون استفاده نمود. از عيوب اين آزمون اين است كه جهت و اندازه تغييرات را محاسبه نميكند و فقط وجود تغييرات را در نمونه ها در نظر ميگيرد.
آزمون ميانه
اين آزمون همتاي ناپارامتري آزمون هاي t – Z – F است و وقتي دو يا چند گروه از ميان دو يا چند جامعه مستقل با توزيع هاي يكسان انتخاب شده اند به كار برده ميشود. در اين آزمون مقياس اندازه گيري ترتيبي است و بين داده ها نبايد همرتبه وجود داشته باشد. اين آزمون، هم براي گروه هاي مستقل و هم وابسته كاربرد دارد و لزومي ندارد كه حتما حجم گروه هاي نمونه با يكديگر برابر باشند.
آزمون تك نمونه اي دورها
اين آزمون مواقعي به كار ميرود كه توالي مقادير متغيرها را بخواهيم آزمون نماييم كه آيا تصادفي بوده و يا نه. در واقع آزمون كي دو و يا آزمون هاي ديگر كه در آنها توالي متغيرها بي اهميت است، در اين آزمون مهم و اصل انگاشته ميشود. به عبارت ديگر، براي اينكه بتوانيم در يك نمونه كه در آن رويدادهاي مختلف از طرف فرد و يا واحد آماري رخ داده است، آزمون نماييم كه آيا اين رويدادها تصادفي است يا نه، به كار برده ميشود. هيچ آزمون ديگري همچون اين آزمون نمي تواند توالي را مورد نظر قرار دهد. بنابراين براي اين منظور منحصر به فرد ميباشد.
آزمون علامت
اين آزمون از انواع آزمونهاي غير پارامتري است و هنگامي به كار برده ميشود كه نمونه هاي جفت، مورد نظر باشد (مثل زن و شوهر و يا خانه هاي فرد و زوج و . . . ). زيرا در اين آزمون يافتهها به صورت جفت جفت بررسي ميشوند و اندازه مقادير در آن بي اثر است و فقط علامت مثبت و منفي و يا در واقع جهت پاسخ ها و يا بيشتر و كمتر بودن پاسخ هاي جفتهاي گروه مورد تحقيق (نمونه آماري) در نظر گرفته ميشود.
هنگامي كه ارزشيابي متغير مورد مطالعه با روشهاي عادي قابل اندازه گيري نباشد و قضاوت در مورد نمونه هاي آماري (كه به صورت جفت ها هستند) فقط با علامت بيشتر (+) و كمتر (-) مورد نظر باشد ، از اين آزمون ميتوان استفاده كرد. شكل توزيع ميتواند نرمال و يا غير نرمال باشد و يا از يك جامعه و يا دو جامعه باشند (مستقل و يا وابسته). توزيع بايد پيوسته باشد. اين آزمون فقط تفاوت هاي زوجها را مورد بررسي قرار ميدهد و در صورت مساوي بودن نظرات هر زوج (مشابه بودن) آنها را از آزمون حذف ميكند. چون مقادير در اين آزمون نقشي ندارند، شدت و ضعف و اندازه بيشتر يا كمتر بودن نظرات پاسخگويان (جفت ها) در اين آزمون بي اثر است و در واقع نقص اين آزمون حساب ميشود.
آزمون تي هتلينگ (T)
آزمون T هتلينگ تعميم يافته t استيودنت است. در آزمون t يك نمونه اي، ميانگين يك صفت از يك نمونه، با يك عدد فرضي كه ميانگين آن صفت از جامعه فرض ميشد، مورد مقايسه قرار ميگرفت، اما در T هتلينگ K متغير (صفت) از آن جامعه (نمونه هاي جامعه) با k عدد فرضي، مورد مقايسه قرار ميگيرند. در واقع اين آزمون از نوع آزمونهاي چند متغيره است كه همقوارگي (Goodness of fit) را بين صفت هاي مختلف از جامعه بدست ميدهد. در T هتلينگ دو نمونه اي نيز همچون T استيودنت دو نمونه اي، مقايسه دو نمونه است اما در اين آزمون K صفت از يك جامعه (نمونه) با K صفت از جامعه ديگر (نمونه ديگر) مورد مقايسه قرار ميگيرد.
آزمون مان وايتني U
هر گاه دو نمونه مستقل از جامعه اي مفروض باشد و متغيرهاي آنها به صورت ترتيبي باشند، از اين آزمون استفاده ميشود. اين آزمون مشابه t استيودنت با دو نمونه مستقل است و آزمون ناپارامتري آن محسوب ميشود.
هرگاه شرايط استفاده از آزمونهاي پارامتري در متغيرها موجود نباشد، يعني متغيرها پيوسته و نرمال نباشند از اين آزمون استفاده ميشود. دو نمونه بايد مستقل بوده و هر دو كوچكتر از 10 مورد باشند. در صورت بزرگتر بودن از 10 مورد بايد از آماره هاي Z استفاده كرد (در محاسبات كامپيوتري، تبديل به Z به طور خودكار انجام ميشود). در اين آزمون شكل توزيع، پيش فرضي ندارد يعني ميتواند نرمال و يا غير نرمال باشد.
آزمون ويلكاكسون
اين آزمون از آزمونهاي ناپارامتري است كه براي ارزيابي همانندي دو نمونه وابسته با مقياس رتبه اي به كار ميرود. همچون آزمون مك نمار، اين آزمون نيز مناسب طرح هاي ماقبل و مابعد است (يك نمونه در دو موقعيت مختلف)، و يا دو نمونه كه از يك جامعه باشند. اين آزمون اندازه تفاوت ميان رتبه ها را در نظر ميگيرد بنابراين متغيرها ميتوانند داراي جوابهاي متفاوت و يا فاصله اي باشند. اين آزمون متناظر با آزمون t دو نمونه اي وابسته است و در صورت وجود نداشتن شرايط آزمون t جانشين خوبي براي آن است. نمونه هاي به كار برده شده در اين آزمون بايد نسبت به ساير صفت هايشان جور شده (جفت شده) باشند.
آزمون لون Levene
آزمون لون همگنی واریانس ها را در نمونه های متفاوت بررسی می نماید. به عبارتی فرض تساوی متغیر وابسته را برای گروه هائی که توسط عامل رسته ای تعیین شده اند، آزمون می کند و نسبت به اکثر آزمونها کمتر به فرض نرمال بودن وابسته بوده و در واقع به انحراف نرمال مقاوم است.
این آزمون در نظر می گیرد که واریانس جمعیت آماری در نمونه های مختلف برابر است. فرض صفر همگن بودن واریانس ها می باشد یعنی واریانس جمعیت ها با هم برابر است و اگر مقدار P-VALUE در اماره لون کمتر از 0.05 باشد تفاوت بدست آمده در واریانس نمونه بعید است که بر اساس روش نمونه گیری تصادفی رخ داده باشد. بنابراین فرض صفر که برابری واریانس ها می باشد رد می شود و به این نتیجه می رسیم که که بین واریانس ها در نمونه تفاوت وجود دارد.
موضوعات پیشنهاد شده برای پایان نامه رشته روانشناسی بالینی :
راه های ارتباطی با ما
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
موسسه علمی پژوهشی؛ دانشجویی" مشاورین آماری فردا" با بهره گیری از کارشناسانی متخصص و نخبه متشکل از دانشجویان مقطع دکتری و فوق دکتری از برترین دانشگاه های ایران و جهان می کوشد تا همراهی مطمئن و قابل اعتماد برای شما دانشجویان عزیز باشد. هدف اصلی ما مشاوره و راهنمایی دانشجویان برای ارایه پایان نامه ای درخور، بدون استرس و سردرگمی میباشد و نیز انتخاب مسیری مطمئن با استفاده از تجربه کسانی که در مسیر انجام پایان نامه گام برداشته و به پیچ و خم های این مسیر مشرف هستند. به لطف خدا مفتخریم اعلام نماییم که با بهره مندی از تیمی متخصص و حرفه ای پذیرای تمامی دانشجویان در رشته های مختلف از تمامی مقاطع تحصیلی در زمینه انجام پایان نامه، مشاوره پایان نامه، انجام مقاله های ISI و ISC و... هستیم.
راه های ارتباطی با ما
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
نگارش پایان نامه بخشی از تجربه پژوهشی دانشجویان در مقطع تحصیلی ارشد و دکتری می باشد. برای پایان نامه کارشناسی ارشد این مسئله می تواند از آن جهت مهم باشد که پایان نامه خوب و با کیفیت به نمره خوب و مقاله در ژورنال معتبر ختم می شود. معمولا داشتن چند مقاله برای دانشجویان کارشناسی ارشد در ژورنال های معتبر و داشتن معدل بالا می تواند تضمین کننده رفتن آنها به مقطع دکتری باشد. برای انجام پایان نامه توسط دانشجویان مشکلات زیادی وجود دارد. انتخاب موضوع پایان نامه در رشته های مختلف اولین گام برای انجام پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری می باشد.انتخاب موضوع خوب پایان نامه می تواند مسیر نوشتن پایان نامه را برای دانشجویان هموارتر کند. موضوع خوب پایان نامه باید دارای چند ویژگی باشد که از آن جمله می تواند به تکراری نبودن موضوع، به روز بودن موضوع و داشتن نوآوری و همچنین جای کار داشتن موضوع اشاره کرد.در قدم بعدی نوشتن پروپوزال قرار دارد. انجام پروپوزال خوب می تواند به دانشجویان مسیر کلی پایان نامه را نشان دهد و موارد مبهم را در موضوع پایان نامه مشخص کند. در بسیار از موارد و در پایان نامه هایی مانند پایان نامه گرایش های مختلف می توان در هنگام انتخاب موضوع پایان نامه از متغیرهایی استفاده کرد که مشابهت زیادی در همه گرایش ها دارند ولی باید توجه کرد که موضوع پایان نامه انتخاب شده حتما جدید باشد و پایه نظری داشته باشد.با نوشتن پروپوزال مناسب که با خواندن آن بتوان کلیات پایان نامه را درک کرده و هدف محقق را از انجام پایان نامه فهمید، دانشجویان می توانند فصل اول پایان نامه را با بکارپیری پروپوزال شروع کنند.در این فصل علاوه بر موارد آمده در پروپوزال که عینا در پایان نامه آورده می شود، مقدمه پایان نامه هم اضافه می شود. در برخی رشته ها مانند پایان نامه روانشناسی و پایان نامه فناوری اطلاعات و شاخه های علوم تربیتی مانند برنامه ریزی درسی، مدیریت آموزشی و تکنولوژی آموزشی فصل دوم پایان نامه با بهره گیری از مقالات معتبر و کتاب های موجود در این زمینه انجام می شود که همه ساله به روز می شوند و اطلاعات تغییرات زیادی می کند و نظریه های مختلف به روز می گردند. در فصل سوم دانشجو متدولوژی تحقیق را توضیح داده و در مورد جامعه و نمونه آماری و ابزار پژوهش توضیح می دهد. نتایج انجام پایان نامه در فصل چهارم و نتیجه گیری از پایان نامه و بحث و پیشنهادات در فصل پنجم آورده می شود.
با ما تماس بگیرید
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
شاید بتوان موضوع پایان نامه را مهمترین بخش آن دانست، زیرا تمامی مواردی که در طی مدت انجام پایان نامه و حتی پس از تهیه آن با آن ها در ارتباط می باشید همگی نشات گرفته از موضوع پایان نامه ای است که شما انتخاب نموده اید و اگر در انتخاب موضوع پایان نامه خود اشتباه عمل نمایید با مشکلات بسیاری رو به رو خواهید شد
شما می بایست پیش از انتخاب موضوع پایان نامه، کیفیت آن را مشخص نمایید
تنها قصد دارید مدرک خود را اخد نمایید؟
اخذ نمره بالا در درس پایان نامه برای شما اهمیت دارد؟
قصد ادامه تحصیل در خارج از کشور را دارید؟
آیا واقعا به موضوع پایان نامه خود علاقه مندید و قصد دارید یک پژوهش واقعی را انجام دهید؟
آیا قصد دارید از پایان نامه خود و موضوع آن در آینده شغلی خود و مصاحبه های شغلی استفاده نمایید؟
می خواهید از پایان نامه خود مقالات علمی نظیر ISI و ISC تهیه نمایید؟
در هر صورت انتخاب یک موضوع مناسب اولین و مهمترین گام در مسیر انجام پایان نامه است و انتخاب موضوعی نامناسب و اشتباه می تواند صدمات جبران ناپذیری را در تحصیلات شما به وجود آورد.
مشاوران ما در موسسه علمی پژوهشی "MSM" به صورت کاملا رایگان از طریق راه های ارتباطی
Inestagram : 2020MSM2020
Telegram: MSM2002MSM
whats app : 008615900545184
cellphone : 09038645544
در انتظار پاسخ به سوالات شما و مشاره رایگان برای شما می باشند.
" />
سه جزء اصلی هر مقاله جهت ژورنال های معتبر (ISI و ISC) عبارتند از :
۱ – یافته هایتان ، یا چیزی که قصد یافتن آنرا داشتهاید. این موضوع ممکن است قبلا در قسمت عنوان مقاله ذکر شده باشد.
۲ – اگر روشهای بکار برده شده در کار تحقیقی جالب هستند توضیحی راجع به آنها ذکر کنید در غیر اینصورت لزومی به اینکار نیست .
۳ – نتایج اصلی کار را همراه با تعابیراصلی آنها بصورت شفاف و واضح ذکرکنید. هرگزنباید از توصیفات مبهم استفاده نمائید. تعبیر و تفسیر از نتایج را براساس اهمیت ، کاربرد و استنباط از آنها ذکر نمائید .
